სარჩევი

თვე იგი მეხუთე - 1991 წ. თებერვალი:

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის ბატონ ზვიად გამსახურდიას პრესკონფერენცია

- ჩეჩენ და ინგუშ ხალხებს

- ზვიად გამსახურდია: „კრემლის ზღურბლს მხოლოდ მაშინ გადავაბიჯებ,  როცა თავისუფალი საქართველოს მოქალაქე ვიქნები“

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის ბატონ ზვიად გამსახურდიას პრესკონფერენცია ქართველი და უცხოელი ჟურნალისტებისთვის

-  ზვიად გამსახურდია: „ჩვენ უღმერთობის, რბევისა და ტერორის გზას ვერ დავადგებით“

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს მიმართვა გაეროს, მსოფლიოს ქვეყნების ხალხებსა და მთავრობებს

- 1991 წლის თებერვლის თვეში მიღებული სამართლებრივი აქტები

 

 

თვე იგი მეხუთე - 1991 წ. თებერვალი

ამ თვეში, ზვიად გამსახურდიას სახელთან დაკავშირებული მასალების ზოგადი სურათი ასეთია:

 

 საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის

ბატონ ზვიად გამსახურდიას პრესკონფერენცია

1991 წ. 2 თებერვალს გაიმართა საქართველოს მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა წარმომადგენლების შეხვედრა რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარესთან ზვიად გამსახურდიასთან. პრესკონფერენციაში მონაწილეობა მიიღეს აგრეთვე „ფრანს პრესის“ და გაზეთ „ტოკიო სინგუნის“ წარმომადგენლებმა.

- ყველა კარგად ხედავს, თუ რა დიდი ავტორიტეტი აქვს საქართველოს რესპუბლიკის უზენაეს საბჭოს. ეს კიდევ ერთხელ გამოჩნდა ჩვენს რესპუბლიკაში ჩაზოვ-პუგოს ბრძანების შეჩერებით. თუ შეიძლება გვითხარით, როგორ მიაღწიეთ ამას?

- ვიდრე კონკრეტულად გიპასუხებდეთ, მინდა აღვნიშნო, რომ ზოგი გვაბრალებს თითქოს შეთანხმება გვქონდეს კრემლთან და ქართულ საქმეს ვაკეთებდეთ. მართლაც ასე რომ იყოს, თუ კრემლს ქართულ საქმეს გავაკეთებინებთ, კარგად ყოფილა საქმე. მაგრამ, სამწუხაროდ, ასე არ არის. საქმე ის არის, რომ მოსკოვს აქვს ამომწურავი ინფორმაცია, თუ რომელ რესპუბლიკაში როგორაა საქმე, თუნდაც იგივე შეიარაღების საქმეში, იცის რა დონეზე უჭერს მხარს მოსახლეობა ამა თუ იმ რესპუბლიკის მთავრობას. იცის, ოპოზიცია რისი შემძლე და გამკეთებელია. კრემლი, როდესაც აგრესიას გეგმავს რომელიმე რესპუბლიკის წინააღმდეგ, ამას ყოველთვის ითვალისწინებს. მისი თითოეული ნაბიჯი გამოთვლილია, თუმცა ცოტათი შეცდა ლოგიკასთან დამოკიდებულებაში. იგი იმედოვნებდა, რომ ბლიც-კრიგით მიაღწევდა თავის საბოლოო მიზანს. ეს იმიტომ მოხდა, რომ გადააჭარბა სპარსეთის ყურეში მდგომარეობის შეფასებაში. - იფიქრა, რომ შეერთებული შტატები ყურადღებას ვეღარ მიაქცევდა ბალტიისპირეთს. თვით ბალტიისპირეთში მომხდარ შეფასებაში არ შემცდარა - იცოდა, რომ იარაღი იქ არ არის, ინტერფრონტი ძალიან ძლიერია, და ამიტომ ეგონა, შემრჩებაო. რის შემდეგაც საქართველოზეც იფიქრებდა, რადგან იცის, ჩვენთან გაცილებით გაჭირდებოდა ასეთი ოპერაცია, ვიდრე ბალტიისპირეთში. მაგრამ ნუ გვეგონება, თითქოს შეგვიძლია ამიტომ გულ-ხელი დავიკრიფოთ - კრემლი ხომ ვერაფერს დაგვაკლებსო, მივუშვათ ყველაფერი თვითდინებაზე. ეს ასე არ არის. თუ ოპოზიცია, რომელიც სინამდვილეში კრემლის აგენტია, და მე ამას დაგიმტკიცებთ „კრასნაია ზვეზდაში“ გამოქვეყნებული წერილით, სადაც პირდაპირ წერია: იმდენად აღმაშფოთებელ საქმეებს სჩადის საქართველოს პარლამენტი, რომ ოპოზიცია სამტრედიაში ლიანდაგებზე დასხდაო მოძრაობის გადასაკეტად. ვის გულისხმობდა „კრასნაია ზვეზდა“ ოპოზიციაში? გულისხმობდა „მხედრიონის“ ბანდას. სინამდვილეში ლიანდაგებზე არავინ არ დამჯდარა. მოვიდა ორი გოგონა და ცოტა ხანს იდგა ლიანდაგებზე, ხოლო „მხედრიონის“ რამდენიმე წევრი ბაქანზე იდგა. ეს ფაქტი იმის საჩვენებლად გამოიყენეს, თუ როგორ არის აღშფოთებული ოპოზიცია გამსახურდიას „დიქტატურით“. ეს იგივეა, რაც გორბაჩოვმა ჩვენი პირველი სესიის დროს თქვა: საქართველოში აჯანყება აღშფოთებამდეა მისულიო. ის კახეთის მილიციაზე „მხედრიონის“ თავდასხმებს გულისხმობდა. აი, ვინ ამზადებს საქართველოში კრემლის ინტერვენციას. ამიტომ რაც უფრო დროულად აილაგმება ასეთი ძალები, უფრო დაზღვეული ვიქნებით ყოველგვარი აგრესიისაგან. მით უფრო მივაღწევთ ასეთ წარმატებას. ამაშია „საიდუმლო“. კრემლი სადაც წინააღმდეგობას ხედავს, იქ არ შედის.

- თქვენ „კრასნაია ზვეზდას“ ყალბი ინფორმაცია ახსენეთ. ჩვენ ვიცით, რომ ასეთივე მასალებითა გაჟღენთილი ცენტრალური გაზეთები. სამწუხაროდ, იმავე არხებით სიყალბეს იღებენ საზღვარგარეთაც. რა კეთდება იმისათვის, რომ სწორი ინფორმაცია გავიდეს მსოფლიოში?

- ჩვენ დღეს კრემლის უზარმაზარი საინფორმაციო მანქანა გვიპირისპირდება, უფრო სწორად - დეზინფორმაციის მანქანა, საკდესის სახით, საგარეო საქმეთა სამინისტროს სახით, სუკის სახით, მათ მიზნად აქვთ დასახული დეზინფორმაცია მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენების შესახებ. სამწუხაროდ, ამაში მათ ჩვენივე გადაგვარებული ქართველები უწყობენ ხელს როგორც აქ, ასევე საზღვარგარეთ. აქ ვისაც ვგულისხმობ, თქვენ კარგად იცით და მე ზედმეტად ჰაერს აღარ მოვწამლავ მათი სახელის ხსენებით, ხოლო უცხოეთში მათი აგენტურაა ჯანრი კაშიას, რამაზ კლიმიაშვილის და სხვათა სახით. ისინი ლანძღავენ პარლამენტს, აქებენ კონგრესს. ამბობენ, პირდაპირ აღმაშფოთებელია, რომ პარლამენტი ხელს უშლის კონგრესს და არ აძლევს მუშობის საშუალებასო; პარლამენტში, თითქოს, ფალსიფიკაციის გამო შევიდა ხალხი, არ ყოფილა არავითარი არჩევნები, რომ საარჩევნო კანონი არასრულყოფილიაო და სხვა. ყოველივე ამას რუსი რომ ამბობს „კრასნაია ზვეზდაში“ - არ გვეწყინება, რადგან ეს ბუნებრივია, მაგრამ ქართველი როგორ უნდა დაკნინდეს იმდენად, რომ მის ქვეყანაში ჩატარებული დემოკრატიული, თავისუფალი არჩევნების შედეგები უცხოეთიდან ლანძღოს და მოსთხაროს?! ამას არც ერთი ერი არ აკეთებს. მაგალითად, ასეთი მოღალატეები სომხეთში რომ აღმოჩნდნენ, სახალხოდ ჩამოახრჩობენ. ამდენი მოღალატე არც ერთ ერს არ ჰყავს. ამით სარგებლობენ კრემლი და მისი პროპაგანდა. „თავისუფლების“ ქართული რედაქცია საქართველოს მტრების ხელშია, და რატომღა გიკვირთ, რომ გამოდის უცხოელი და ამდაგვარს წერს, მათ რომ შევეკამათოთ, იმ წუთში ქართველებზე მიგვითითებენ - ამათ თქვესო. როგორც იტყვიან, ციხე შიგნიდან ტყდება.. მართლია, კრემლის დეზინფორმაციის მანქანა ძლიერია, მაგრამ მას ჩვენივე მოღალატეები უწყობენ ხელს.

- ბატონო ზვიად, იქ არა გვყავს ხალხი, რომელიც ამ საქმეს მოაგვარებდა?

- ძალიან სუსტი, რადგან საზღვარგარეთ ძალიან ძლიერია მოსკოვი - საბჭოთა საელჩოები. მათი აგენტები ტერორის გზითაც კი გვებრძვიან. მაგალითად, ჩვენი საგარეო საქმეთა მინისტრი საეჭვო ვითარებაში მოიწამლა იტალიაში. ამავე დილას მანქანაც დაამტვრიეს. ჩვენ არ ვამტკიცებთ, რომ ეს მაინცდამაინც მოსკოვის გაკეთებულია, მაგრამ ძალიან საეჭვო ვითარებაში მოხდა. არა მგონია, რომ პროდუქტების საქმე იტალიაში ისევე იყოს, როგორც ჩვენში, რომ გაფუჭებული პროდუქტები მიიტანონ სამთავრობო სუფრაზე. ჩვენი იქაური მომხრეები ტერორიზებული, შევიწროებული არიან, მათ არავითარი მხარდაჭერა არა აქვთ. ეს აგენტურა კი ყოველგვარი მხარდაჭერით სარგებლობს. ეს დასავლეთის დასუსტების შედეგია.

ცენტრალური გაზეთების კორესპონდენტები მძიმე მდგომარეობაში ვართ. ჩვენგან დამოუკიდებლად ბევრი ყალბი ინფორმაცია გადის. ჩვენ კი, მართლაც, ერის მოღალატეებად გამოვდივართ, რადგან არ ვიცით რა იბეჭდება. ამას, ძირითადად საკდესის აქაური კორესპონდენტი აკეთებს. იქნება შევკრებილიყავით და რაიმე გვეღონა ამის წინააღმდეგ.

- მე არ მიკვირს, რომ „პრავდა“ ამას აკეთებს, მაგრამ საოცარია, რომ ე.წ. დემოკრატიულ-დისიდენტური გაზეთებიც კი ჩაებნენ ამ პროცესში, ეს გაზეთებიც გადაიქცნენ ჩვენს წინააღმდეგ საბრძოლველ იარაღად. ყველანი ერთი პოზიციით არიან ჩვენდამი გამსჭვალულნი.

აქ ითქვა და თქვენც ბრძანებთ, რომ საკდესი ყალბ ინფორმაციას იძლევა, განსაკუთრებით მისი აქაური განყოფილების საშუალებით, რომელსაც ვინმე კოჩეტოვი წარმართავს, საჭიროდ ხომ არ მიგაჩნიათ უზენაესი საბჭოს განცხადება საკდესის დეზინფორმაციების შესახებ? და მეორე, ოპოზიცია ახსენეთ, უზენაესი საბჭო მისცემს თუ არა შეფასებას მათ მოქმედებას?

- როდესაც ჩვენ საკდესის კორესპონდენტებს დავუმტკიცებთ, რომ შეგნებულად აყალბებს ინფორმაციას, აუცილებლად უნდა მიეცეთ პერსონა ნონ გრატას სტატუსი და გავაძევოთ საქართველოდან. შეიძლება სავსებით არ გამოვიდეს აკრძალვა, რადგან ასეა თუ ისე, ის ჟურნალისტია, თუ ჟურნალისტია, იმოქმედოს, როგორც ჟურნალისტმა, და არა როგორც დივერსანტმა.

რაც შეეხება ე.წ. ოპოზიციის მიერ გავრცელებულ ცრუ ინფორმაციებს, მე თქვენ უკვე გითხარით, თუ როგორ ოსტატურად იყენებს ამას ჩვენი მტერი. ამიტომ პასუხი უნდა გაეცეს ყველა მონაჩმახს, რომელსაც ისინი ავრცელებენ პრესაში, რადიოთი და ტელევიზიითაც კი.

- როგორი შეფასება მისცა კრემლმა საქართველოში ეროვნული გვარდიის შექმნას?

- კრემლის შეფასება შეიძლება გავიგოთ იმ წერილიდან, რომელიც გამოქვეყნდა „კრასნაია ზვეზდაში“. ეს არის კრემლის რეაქციული სამხედრო ძალების რეაქცია. ამ წერილს ჰქვია „ბატონი პრეფექტები და ბატონი გვარდიელები“. ე.ი. „ბატონს“ ირონიულად ხმარობენ, რაკი ჩვენ „ტავარიშჩებს“ აღარ ვამბობთ, და რაიკომის მდივნის, ამ პატარა უზურპატორის და დიქტატორის მმართველობის ნაცვლად შემოვიღეთ პრეფექტის დემოკრატიული ინსტიტუტი, რომელიც ბევრ ქვეყანაშია გავრცელებული, ეს აღაშფოთებს ჩვენს მტრებს და მეორე - ეროვნული გვარდიის შექმნა, რომელიც დაიცავს ჩვენს ეროვნულ ინტერესებს. გორბაჩოვის პირველი ბრძანებულება, რომელიც 7 იანვარს გამოქვეყნდა, მე წინასწარ გამაცნეს. ეს გააკეთა გორბაჩოვის დავალებით ლუკიანოვმა. იქ ტექსტში ეწერა: გიკრძალავთ ეროვნული გვარდიის შექმნასო. მე ვუთხარი რის საფუძველზე გვიკრძალავთ, რა იურიდიული საფუძველი გაქვთ ამ აკრძალვისათვის-მეთქი. და დავუმტკიცე მათ, რომ არავითარი იურიდიული დასაყრდენი არ ჰქონდათ. გარდა ამისა, ვუთხარი, რომ ეს არის შინაგანი ჯარი, რომლის შექმნის უფლება ყველას აქვს, თუნდაც თქვენივე კონსტიტუციიდან გამომდინარე-მეთქი.

მათ შეეშინდათ და ამოიღეს ეს პუნქტი, მაგრამ როგორც იცით, მოლდოვეთს არ დაუთმეს. მას პირდაპირ უბრძანეს, რომ გაეუქმებინა ეროვნული გვარდია და დააშლევინეს. ესეც იმის ნიშანია, რომ საქართველოსთან უფრო ფრთხილად იქცევიან, ვიდრე ნებისმიერ სხვა რესპუბლიკასთან. რაც შეეხება მომავალს, მე არ ვიცი რას იღონებენ. ჯერჯერობით ისინი საგანგებო წინააღმდეგობას ვერ გვიწევენ.

- რა პერსპექტივა აქვს ეროვნულ გვარდიას, რითი შეიარაღდება, რამდენი კაცი იმსახურებს?

- დასაწყისისათვის დაახლოებით 12 ათასი, რაც შეეხება იარაღს, საკმარისი გვაქვს.

- ბატონო ზვიად, საქართველოს უზენაესმა საბჭომ შეაჩერა ბრძანება ჯარების და მილიციის ერთობლივი მოქმედების შესახებ, რა რეაქცია მოჰყვა ამას კრემლიდან?

- ჯერჯერობით არავითარი რეაქცია არ არის, ერთი კია, ვფიქრობ, ამიერკავკასიის ჯარების სარდლობას თვითონ არ უნდოდა ამის გაკეთება, რადგან საფრთხეა თავდასხმის და იარაღის წართმევისა. აი, თვით მოსკოვშიც კი ჯარისკაცები ხანჯლებით გამოვიდნენ. ხალხი იარაღზე ნადირობს. საქართველოში რომ დაეწყოთ პატრულირება, იარაღის ნახევარი ქართველების ხელში გადავიდოდა, შეიძლება სისხლიც დაღვრილოყო. ჩვენი ხალხი დაღუპულიყო, შეიძლება ომი დაწყებულიყო, ომის დაწყება კი მათ ჯერჯერობით ხელს არ აძლევთ, ვიდრე ამერიკის შეერთებული შტატების სრულ მხარდაჭერას არ გაინაღდებენ. თანაც, მე ვფიქრობ, რომ ეს არის ერთგვარი რეკლამირება მთავრობის მხრიდან, რომ ყველაფერს იღონებენ დამნაშავეობის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ეს არის მოსახლეობის დამშვიდება, რადგან, მართლაც, ცუდი მდგომარეობაა და ხალხი აუჯანყდა გორბაჩოვს, სთხოვენ, რომ როგორც უნდა, ისე დაამყაროს წესრიგი, ამიტომ მან უბრალოდ ეს აჩვენა ხალხს. პრაქტიკულად კი ვერ განახორციელა. ეს რომ განხორციელდეს, სამხედრო დიქტატურა იქნება. ამის საშუალებას კი დასავლეთი ჯერჯერობით არ აძლევს. თუ გაინაღდა დასავლეთის მხარდაჭერა, მაშინ ნამდვილად გააკეთებს.

- თანამშრომლობთ თუ არა საბჭოთა კავშირში არსებულ დემოკრატიულ ძალებთან?

- კავშირი და თანამშრომლობა რომ არ ყოფილიყო, იმასაც ვერ მივაღწევდით, რაც სადღეისოდ გვაქვს. თანამშრომლობა დავიწყეთ ჯერ კიდევ სამოცდაათიანი წლებიდან, განსაკუთრებით ბალტიისპირეთთან, მოსკოვის დემოკრატიულ ძალებთან, ეს კონტაქტები ახლაც გრძელდება. ჩვენი წარმომადგენელი, პარლამენტის წევრი ნუგზარ მგალობლიშვილი, იქ გამოვიდა გრანდიოზულ მიტინგზე, რომელიც დემოკრატიულმა ძალებმა მოაწყვეს ლტოლვილთა მხარდასაჭერად. სამწუხაროდ, მოსკოველ დემოკრატებში ბევრია შოვინისტი, რომელთა პოზიცია ჩვენს მიმართ კრემლის პოზიციისაგან არ განსხვავდება. ასეთ ხალხთან ჩვენ თანამშრომლობა არ გამოგვივა.

- როგორი მდგომარეობაა ე.წ. სამხრეთ ოსეთში, რა დონეზეა მოლაპარაკება? როგორც ცნობილია, დაკავებულია მათი ცრუ პრეზიდენტი. რა რეაქცია მოჰყვა ამას?

- ე.წ. სამხრეთ ოსეთში სიტუაცია დაძაბულია, რადგან ჩვენ გვებრძვიან არა მხოლოდ ოსი ექსტრემისტები, არამედ საბჭოთა ჯარიც. იქ არის სამხედრო სარაკეტო ბაზა, საიდანაც ოსი ექსტრემისტები სისტემატიურად მარაგდებიან საბრძოლო რაკეტებით. აქ, კადრის ოფიცრები, რატომღაც, ძირითადად ოსები არიან. ასევე - სერჟანტებიც და ჯარისკაცებიც. რატომ მოხდა ეროვნული ნიშნის მიხედვით მათი თავმოყრა, ალბათ ძნელი გასაგები არ არის. ისიც აღსანიშნავია, რომ მათი ლიდერები, სწორედ ამ ბაზაში იმალებოდნენ. უფრო მეტიც, ბაზა თავის ოფიციალურ რეზიდენციად გაიხადეს. იქ ღებულობდნენ ჟურნალიტებს. ე.ი. როდესაც ვინმეს უნდოდა კულუმბეგოვის ან ჩოჩიევის ნახვა, მიდიოდა ამ ბაზაში და იქ ხვდებოდა. აქედან განსაჯეთ, თუ ვის ვებრძვით. ამის გამო პროტესტის წერილით მივმართეთ ამიერკავკასიის ჯარების სარდალს პატრიკეევს. ის თითქოს დამპირდა საქმის მოწესრიგებას. მაგრამ ჩემი წერილის შემდეგ ორი ჯავშანტრანსპორტიორი თავს დაესხა ქართულ სოფელს და ცეცხლი დაუშინა, ერთი მილიციელი მძიმედ დაიჭრა, მეორე ჯავშანტრანსპორტიორი შეიჭრა სოფელ ერედვში და ქართულ მოსახლეობას სანადირო თოფები ჩამოართვა. ე.ი. ნამდვილი ომია. საბჭოთა ჯარისთვის ოსი ექსტრემისტები დაქირავებული აგენტები არიან. ამიტომ საბოლოო გამარჯვებას ჯერ ვერ მივაღწიეთ.

ჩრდილოეთში ალაგირთან დაბანაკებულია გენერალი ცაგოლოვი, რომელიც დივერსანტებს გზავნის ჩვენს ტერიტორიაზე. ისინი შეირაღებულნი არიან არაჩევეულებრივად, თანამედროვე ტექნიკით. ამის დამტკიცება კი ჩვენთვის ძალიან ძნელია. ხელმძღვანელობა ამბობს, თითქოს ეს მომდინარეობს ცალკეული ჯარისკაცებისა და ოფიცრებისაგან, ვითომ ეს მოსკოვიდან არ მოდის. სინამდვილეში კი ყველაფერი სწორედ იქიდან მომდინარეობს. რაც კრემლმა ლიტვაში გააკეთა ეროვნული ხსნის კომიტეტის სახელით, აქ ამას აკეთებს ოსი ექსტრემისტების ხელით. სცენარი იგივეა. ამის შესახებ ტელეგრამა გავუგზავნე გორბაჩოვს, რითაც ვუთხარი, რომ თუ არ შეწყდება ასეთი მოქმედება, მე ვამხელ მათ მთელი მსოფლიოს წინაშე. ჯერჯერობით პასუხი არ არის.

რაც შეეხება დაკავებულ ცრუ პრეზიდენტს, იგი ბანდების მეთაური კულუმბეგოვია, რომელსაც პროკურატურა ბრალს სდებს ომის პროპაგანდაში, ტერორის პროპაგანდაში, ეროვნული შუღლის გაღვივებაში, რაც პრაქტიკულად განახორციელა. გამოძიება მიმდინარეობს და გაირკვევა მისი ბრალეულობის საკითხი.

- განზრახული გაქვთ თუ არა გასვლა საზღვარგარეთ საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად?

- განზრახული მქონდა გასვლა შვეიცარიაში - დავოსში, სადაც მიწვეული ვიყავი, მაგრამ ვერ მოვახერხე, რადგან აქ ომის მდგომარეობაა, ამას კრემლი ქმნის ხელოვნურად, რომ ჩვენ ვერსად ვერ წავიდეთ, ვერ მოვიცალოთ შინაური პრობლემების გამო. ეს შეგნებული პოლიტიკაა. ჩვენი საგარეო მინისტრი დადის და ამყარებს კავშირებს, ახლა ბევრი დასავლეთის ფირმა თუ ბანკი გვთავაზობს დახმარებას. ეს ყველაფერი მალე პრაქტიკულად განხორციელდება.

- ახლა ჩვენს მილიციას უამრავი პრობლემა აქვს, არ შეიძლება, რომ მსურველები ჩაერთვნენ ამ საქმეში, იოლი რომ გახდეს წესრიგის დამყარება?

- ამასთან დაკავშირებით, რაიონებში მუნიციპალური მილიცია შემოვიღეთ, რომელიც შეიარაღებულია და წესრიგს იცავს. ეს გაკეთდება თბილისშიც. მუნიციპალურ მილიციაში შევა ყველა, ვისაც სურვილი ექნება და იარაღის ტარება შეეძლება.

- რას იტყვით სამაჩაბლოდან ქართველ ლტოლვილებზე?

- შექმნილია დახმარების ფონდი, ჩვენც ვეხმარებით და ყველანაირად ვცდილობთ ხელის შეწყობას. მომავალი კი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სწრაფად მივაღწევთ ცხინვალში წესრიგის დამყარებას. ლტოლვილების პრობლემა პოლიტიკური საკითხია, რომელიც ჩვენ უნდა გავიტანოთ მსოფლიოს დასანახად.

- სირთულეების მიუხედავად, შეიძლება ითქვას, რომ სამაჩაბლოში გარკვეულ წარმატებას მივაღწიეთ. ახლა ხომ არ აპირებთ რაიმეს დათმობას?

- არაფრის დათმობას არ ვაპირებთ. პირიქით, უფრო გავამკაცრებთ ზომებს ოსი ექსტრემისტების მიმართ. გავაძლიერებთ მხილების კომპანიას - ყველას დავანახვებთ, რომ ეს არის პირდაპირი ალიანსი მოსკოვთან. ამან შეიძლება დადებითი ნაყოფი გამოიღოს. თუ იმას მივაღწიეთ, რომ ჯარი ჩამოვაშორეთ, ექსტრემისტებს იოლად მოვუვლით.

- ბატონო ზვიად, ჩვენი ბალტიისპირელი კოლეგები განსაკუთრებული სიმპათიით არიან განწყობილნი თქვენდამი, რადგან თქვენ ერთადერთი უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე ხართ, რომელიც კრემლში არ ყოფილხართ. როგორ ფიქრობთ, შეხვდებით გორბაჩოვს თუ არა? ან მიიღებთ მონაწილეობას ფედერაციის საბჭოს მუშობაში, თუ არა?

- თუ მთელი ერი ამოგვიდგება მხარში, ასე იქნება მომავალშიც. ყოველ შემთხვევაში, ამ კურსის გაგრძელებას ვაპირებთ. ჩვენ ეხლა კავშირი გვაქვს მხოლოდ ეკონომიკურ დონეზე. ისიც უნდა ითქვას, რომ პოლიტიკური დამოუკიდებლობის მიღწევა გაცილებით ადვილია, ვიდრე ეკონომიკურისა.

- თქვენი დამოკიდებულება რეფერენდუმის მიმართ?

- რეფერენდუმი კრემლს სურს გამოიყენოს რესპუბლიკების წინააღმდეგ საბრძოლველად. ამით უნდა მიაღწიოს სამოკავშირეო ხელშეკრულების დადებას. ჩვენ უნდა ვამხილოთ ამ რეფერენდუმის უსამართლობა. როდის იყო, რომ სხვა ქვეყნებში ჩატარებული რეფერენდუმი წყვეტდა მეორე ქვეყნის ბედს. ეს არის უსამართლო სამართალი, რომლის აბსურდულობაც მსოფლიოს უნდა დავუმტკიცოთ“.

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№24 (44), გვ. 1; 5 თებერვალი, 1991 წ.].

 

ჩეჩენ და ინგუშ ხალხებს

ძვირფასო დებო და ძმებო!

ჩეჩენ, ინგუშ და ქართველ ხალხებს შორის ძმობას, მეგობრობასა და კეთილმეზობლურ ურთიერთობას მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს. ჩვენს წინაპრებს არაერთგზის შეუშველებიათ ხელი ერთმანეთისთვის გასაჭირის დროს. გასაჭირი კი ხშირად დაგვტეხია თავს. კავკასიაში შემოსული ყოველი მტერი პირველ რიგში კავკასიელ მკვიდრ ხალხთა გათიშვას და მათ ცალ-ცალკე განადგურებას ცდილობდა. სამწუხაროდ, სხვადასხვა მიზეზის გამო ზოგჯერ ვერ ხერხდებოდა კავკასიელთა შეკავშირება და საერთო მტრის წინააღმდეგ ერთ მუშტად შეკვრა, რითაც მოხერხებულად სარგებლობდნენ დამპყრობლები.

„გათიშე და იბატონეს“ პოლიტიკამ განსაკუთრებით გამოიღო ნაყოფი ცარიზმის დამკვიდრების შემდეგ. იმ დროის განმავლობაში, რაც კავკასიელი ხალხი ჯერ მეფის რუსეთის, შემდეგ კი საბჭოთა იმპერიაში მოექცნენ, ყველაზე მეტი ტანჯვა-ვაების გადატანამ სწორედ ჩეჩენ და ინგუშ ხალხებს მოუწია. ეს იმიტომ, რომ თქვენ არასოდეს შერიგებიხართ მტერს, ქედი არ მოგიხრიათ მისთვის. ვაჟა-ფშაველას სიტყვებითაც ხომ „კარგია მუდამ მტრიანი“.

ცარიზმის მიერ განხორციელებული გენოციდის პოლიტიკის მწვერვალი იყო 1864 წელს ჩეჩენთა და ინგუშთა იძულებითი აყრა სამშობლოდან და ოსმანთა იმპერიაში გადასახლება. თავის დროზე ეს ფაქტი მკაცრად დაგმეს ქართველმა მწერლებმა და საზოგადო მოღვაწეებმა. რად ღირს თუნდაც, ალ. ყაზბეგის ცნობილი ნაწარმოებები, რომლებიც აღსავსეა ჩეჩენ და ინგუშთა მწარე ხვედრის გამო გულისწუხილითა და თანადგომით.

1864 წელს მუჰაჯირობის, სამშობლოს დაკარგვის მთელი სიმწარე ჩეჩნებთან და ინგუშებთან ერთად იწვნიეს კავკასიის სხვა ხალხებმაც: აფხაზებმა, ჩერქეზებმა, ყარაჩაელ-ბალყარელებმა, დაღესტნის ხალხებმა, მაგრამ ისტორიის ბედუკუღმართობის გამოცდა, გენოციდის ახალი ტრაგედიის გადატანა ისევ მოუხდა გმირ ჩეჩენ და ინგუშ ხალხებს უკვე „ჰუმანური“ საბჭოთა ხელისუფლების წყალობით 1944 წლის 23 თებერვალს, საბჭოთა წითელი არმიის „ბრწყინვალე“ დღეს, როცა ერთ დღე-ღამეში მთელი ხალხი დიდიან-პატარიანად ჩატვირთეს ვაგონებში და შორეული ყაზახეთის გზას გაუყენეს. უამრავი ადამიანი შეიწირა ამ აქციამ.

1944 წლის 23 თებერვალი სისხლიანი ასოებით ჩაიწერა მსოფლიო ისტორიაში, როგორც გენოციდის დღე. ჩეჩენი და ინგუში ხალხების ჭრილობა მოუშუშებელია, ხოლო მწუხარება უსაზღვრო და უკიდეგანო. ეს ისეთი ჭრილობაა ჩეჩენი და ინგუში ხალხების ისტორიაში, რომლის დავიწყება არ შეიძლება, ხოლო მწუხარება კი არ გაქრება, არამედ იქცევა იმ ძალად, რომელიც სათავეს ხალხის წიაღიდან იღებს და მასვე უბრუნდება, როგორც განახლების წყარო, ერის სულიერი აღორძინების ნიშანსვეტი.

ძვირფასო ძმებო და დებო!

მიიღეთ ქართველი ხალხის, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს და პირადად ჩემი ღრმა სამძიმარი 1944 წლის 23 თებერვლის აქციის მსხვერპლთა ხსოვნის აღსანიშნავად.

ზვიად გამსახურდია

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე.

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№35 (55), გვ. 1; 21 თებერვალი, 1991 წ.].

 

 

ზვიად გამსახურდია:

„კრემლის ზღურბლს მხოლოდ მაშინ გადავაბიჯებ,

როცა თავისუფალი საქართველოს მოქალაქე ვიქნები“

- ამბობენ, გამსახურდია პოლიტიკაში ახალბედა არ არისო, როგორ მოხდა ეს? თქვენ ხომ არასოდეს არ გიმუშავიათ სახელმწიფო თუ პარტიულ სტრუქტურებში?

- ყველაფერი ჯერ კიდევ სკოლაში დაიწყო. იქ, პირველად ჩემს ცხოვრებაში შევქმენი პატრიოტული ორგანიზაცია, რომელმაც პირველი პროკლამაცია გამოუშვა. 1956 წელს, იქვე, ამხანაგებთან ერთად, პირველად დამაპატიმრეს.

- წარმომიდგენია რა თავზარი დაეცემოდა თქვენს ოჯახს. მამათქვენი ხომ ცნობილი მეცნიერი იყო, აკადემიკოსი, ჰოდა, უეცრად შვილის დაპატიმრება ანტისაბჭოური საქმიანობისათვის...

- არავითარი თავზარი არ დასცემია. მამაჩემი რამდენადმე ჩვენი იდეური მოძღვარი იყო. მეტსაც ვიტყოდი - ინიციატორი. მერე კი ინანა, ვინაიდან დიდი საფრთხე შეგვექმნა. ყოველ დაკითხვაზე გვემუქრებოდნენ: „ახლა თქვენ საპატიმროდან ვეღარ გამოხვალთ. მერე კი ციმბირი. ასე რომ, ბიჭებო, შინ მალე ვერ დაბრუნდებით და საერთოდ დაბრუნდებით კი...“ ქართველ მწერლებსა და მეცნიერებს რომ არ გამოედოთ თავი, ალბათ, ასეც იქნებოდა. მე მგონია, მხოლოდ მათი დამსახურებაა, რომ რამოდენიმე თვის პატიმრობა გვაკმარეს, შემდეგ კი პირობითი სასჯელი მივიღეთ.

- მაგრამ რამდენად სერიოზული იყო ყოველივე ეს? ხომ არ ჰგავდა ბავშვების პოლიტიკობანას თამაშს? ასეთი რამეც ხომ ხდებოდა ჩვენში. ასეთი თამაშები ბევრს ძალზე ძვირად დაუჯდა.

- არა, ეს თამაში არ ყოფილა. ყველაფერი ძალზე სერიოზულად იყო. ჩვენ გვესმოდა თუ რაოდენ დიდი იყო საფრთხე, რაოდენ დიდი იყო პასუხისმგებლობა. საერთოდ, შუა 50-იანი წლები საქართველოში ამბოხიანი ხანა იყო, რაც, ნაწილობრივ, დაკავშირებული იყო სტალინისტების მოძრაობასთან. მაშინ ახალგაზრდობა პროტესტს აცხადებდა ეროვნული სიამაყის გამო, როცა ხედავდა როგორ ლანძღავდნენ სტალინს...

- ჰოდა, თქვენც გადაწყვიტეთ მისი დაცვა, როცა სათავეში ჩაუდექით ახალგაზრდობის სტიქიური პროტესტის პროცესებს?

- პირიქით, სულ სხვა მიზანი გვქონდა - არა სტალინის უკვდავყოფა, არა მისი განდიდება, არამედ დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს აღდგენა. ერთი მუჭანი ვიყავით, მაგრამ ეს მოძრაობის დასაწყისი იყო... რაც შეეხება სტალინს, აი რა მინდა მოგახსენოთ: შეცდომა იქნებოდა გველაპარაკა მასზე, როგორც ქართული ეროვნების კაცზე. იგი ტოტალიტარიზმმა შვა. ისევე როგორც ნებისმიერ სხვა დიქტატორს, ტირანს, არც მას აქვს ეროვნება. შემთხვევითი არ არის, რომ ჩვენი ხალხი ერთ-ერთი ყველაზე დაზარალებული აღმოჩნდა. მთელი ჩემი ცხოვრების მანძილზე სტალინის წინააღმდეგ გამოვდიოდი.

- სტალინისადმი ასეთმა დამოკიდებულებამ ხომ არ გაამრავლა თქვენი ოპონენტები? კავშირის ზოგიერთ რესპუბლიკაში დღემდე დარწმუნებული არიან, რომ ამ სახელს საქართველოში მოწიწებით, თაყვანისცემითაც კი იხსენიებენ.

- რამდენიმე წლის წინათ სტალინიზმი აქ მართლაც ძლიერი იყო. დღეს ფაქტობრივად აღარ არსებობს, მხოლოდ ძალზე დაბალი კულტურის მქონენი ან პოლიტიკური ავანტიურისტები ღაღადებენ კვლავ მის სიდიადეს. მარტო ერთი რამ იციან: სტალინი ქართველი იყო. თვითონ განსაჯეთ: რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს უკანასკნელ არჩევნებში სტალინის დაცვის საზოგადოებამ სრული კრახი განიცადა. მათი წარმომადგენლები არც კი შეუტანიათ საარჩევნო სიებში...

- ბევრი თქვენი გამოსვლა მოწმობს, რომ თქვენ ურყევი ანტიკომუნისტი ბრძანდებით. მაგრამ როგორც უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე იძულებული ხართ დიალოგი აწარმოოთ სხვადასხვა პოლიტიკურ პარტიასთან, მათ შორის - კომუნისტებთანაც, ხომ არ არის რაიმე წინააღმდეგობა თქვენს პირად მრწამსსა და სახელმწიფო მოღვაწის როლს შორის?

- არაერთგზის მსმენია: რა საჭიროაო საკუთარი ანტიკომუნიზმის წარმოჩენა? აქაოდა, ეს მხოლოდ ზრდისო ოპონენტთა რიგებს. მაგრამ, გამიგეთ, სხვაგვარად არ შემიძლია - ეს ორმაგი თამაში იქნებოდა. არ შეიძლება საკუთარი თავისა და საკუთარი ხალხის მოტყუება, - ამაზე მწარე ხვედრი, ამაზე შემზარავი დანაშული არ არსებობს. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია მიმაჩნია პასუხისმგებლად მთელი იმ უბედურებისათვის, რომელიც თავს დაატყდა ჩემს ხალხს (ისევე, როგორც საბჭოთა იმპერიის ყველა ხალხს) უკანასკნელ შვიდწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში... დიალოგიო ბრძანეთ. მე მზად ვარ ამისათვის და არა მარტო კომუნისტებთან, არამედ ნებისმიერ სხვა პოლიტიკურ პარტიასთანაც. მაგრამ რაზე ველაპარაკოთ? მას შემდეგ, რაც ამ კაბინეტში ვმუშაობ, საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტიდან მხოლოდ ერთ საკითხზე მომმართეს - ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული შენობის თაობაზე. როგორც ჩანს, მეტი არაფერი აწუხებდათ. ვერაფერს ვიტყვი იმაზე, რომ ამ საუბრების ტონალობა პირდაპირ შეუწყნარებელია. როგორც კი მწვავდება საუბარი მაშინვე იმუქრებიან: „მედესანტეებს გამოვიძახებთო“.

- თქვენ რეალურად მიგაჩნიათ მოვლენათა ამგვარი განვითარება?

- არა მგონია. ყოველ შემთხვევაში, ჯერჯერობით, ჩვენში ხომ რამდენადმე სხვაგვარი პირობებია, სხვაგვარი პოლიტიკური და სოციალური გარემოა, ვიდრე, ვთქვათ, ლიტვაში. საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიას საქართველოში დასაყრდენი არა აქვს. ბალტიისპირეთში კომუნისტები იმის იმედად არიან რომ ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძარაობას მოსწყვეტენ რუსულენოვან მოსახლეობას, მათ შორის კონფლიქტს გააჩაღებენ. ჩვენ კი მხარს გვიჭერს არა მარტო ქართული მოსახლეობა, უყოყმანოდ ვამბობ, რომ საქართველოში მცხოვრებ რუსთა უმრავლეოსობა ჩვენს მხარეზეა. ჩვენს შორის არ არის და არც ყოფილა კონფლიქტი. ცხადია, რამდენადმე სხვაგვარი სიტუაციაა სამხრეთ ოსეთში და აფხაზეთში - იქ საბჭოთა კავშირის კომუნისტურმა პარტიამ მიაგნო საყრდენ წერტილს, რომელიც ესოდენ სჭირდება ჩვენთან საბრძოლველად. ამგვარ ცნობებს რომ ავყვეთ, ჩვენ თურმე იმის გარდა არას ვაკეთებთ, რომ საქართველოში მოსახლე ხალხების მეგობრობას ვანგრევთ. ვითომდა შევიარაღდით ლოზუნგით - “საქართველო - ქართველებს” და არაქართველებს ვავიწროვებთ. სამწუხაროდ, ჩვენი ინფორმაცია ცენტრალური გაზეთების ფურცლებზე ვერ ხვდება და ხალხს სჯერა ეს სისულელე… ამას წინათ ჩვენს გაზეთებში გამოქვეყნდა ჩემი გამოსვლა, რომელიც სამხრეთ ოსეთს ეხებოდა. გაზეთის სამი სვეტი ფაქტები, ისტორიული ცნობები - განა მოასწრებ ყოველივე ამას ხანმოკლე საუბრისას? სამწუხაროდ, რუსეთში არ იციან ამ ეთნიკური კონფლიქტის არც ისტორია და არც არსი… მაგრამ მე მგონია საჭიროა მისი პოლიტიკური არსის ცოდნა. სამხრეთ ოსეთში კონფლიქტის გაღვივება ხელს აძლევს იმათ, ვინც მთავარ მიზნად დაისახა - რადაც უნდა დაუჯდეს არ დაუშვას დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს აღდგენა.

- თქვენი აზრით დღეს რეალურად ვინ ახორციელებს სახელმწიფო ხელისუფლებას სამხრეთ ოსეთში?

- სრულიად არავინ. შარაგზებს მოსდებიან შეიარაღებული ადამიანები, ავაზაკები და ტერორში ჰყავთ მოსახლეობა - სხვათა შორის, არა მარტო ქართული. ხშირ შემთხვევაში ეს არმიის ბრალიც არის. ცოტა როდი გვაქვს იმის ფაქტი, რომელიც ადასტურებს მის თანამშრომლობას დესტრუქციულ ძალებთან. ზოგიერთი მათგანი ამას წინათ ვაცნობე საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტს… ერთი მიბრძანეთ, რა კვალიფიკაცია უნდა მივცეთ სამხედრო მოსამსახურეების - ოფიცერ ა. პოლეშჩუკისა და პრაპორშჩიკ ე. სტაროლუბცევის საქციელს, რომლებმაც “ბოევიკების” ფორმა ჩაიჯაჯეს, ნიღბები გაიკეთეს, საქართველოს შინაგან სამინისტროს საგუშაგოს დაესხნენ თავს და ავტომატები დაუშინეს? ან იმას რა ვუწოდოთ, რომ სეპარატისტთა ლიდერები ტ. კულუმბეგოვი და ა. ჩოჩიევი, მდევარს განრიდებული, ხშირად პოულობენ თავშესაფარს საჰაერო-სადესანტო პოლკის ბაზაში? დღემდე არ მიგვიღია მკაფიო პასუხი კითხვაზე, თუ ვინ ამარაგებს ექსტრემისტთა ბანდებს რაკეტებით და ტყვია-წამლით. ამის გამო პრეზიდენტს ზუსტად ასე მივწერე. ისეთი შთაბეჭდილება იქმნება, რომ ცხინვალში ყველაფერი ლიტვურ-ლატვიური სცენარით ხდება-მეთქი.

- ჩვენი საუბრის დროს ერთხელაც არ წამოგცდენიათ სიტყვა “ნაციონალური”… თქვენ ნაციონალისტი ხართ?

- არა, მე პატრიოტი ვარ. მაგრამ ეს ჩემი მრწამსის ემოციური მხარეა, მაგრამ, თუ იდეოლოგიურ პლატფორმას განვიხილავთ, მე ქრისტიან-დემოკრატი ვარ. განა შეიძლება სახელმწიფო წყობილების ასეთი ფორმის პირობებში ერთი ერის რაიმე პრობლემები მეორე არამკვიდრი ერის უფლებათა შელახვის ხარჯზე გადაიჭრას? ცხადია, არა. როცა ჯერ კიდევ ვიწყებდით ბრძოლას, ჩვენთან ერთად იყვნენ რუსეთის საუკეთესო შვილები - დემოკრატიული ინტელიგენცია, დემოკრატიული საზოგადოება. ჩვენ ერთად ვმოქმედებდით. ჩვენში, საქართველოში, იბეჭდებოდა თითქმის მთელი რუსული “სამიზდატი” და მთელ კავშირში ვრცელდებოდა. დღეს კი ცენტრში ვიღაც-ვიღაცეებს ძალზე სურთ რუსი ადამიანების სულში ეჭვი დათესონ, ფაშისტები ხომ არ მოექცნენო ხელისუფლების სათავეში?

- არასოდეს არ მოგსურვებიათ შეხვედროდით მ.ს. გორბაჩოვს და გეცადათ საქართველოსადმი კავშირის შემდგომი დამოკიდებულების პრინციპების შემუშავება?

- თავმჯდომარის პოსტზე ყოფნის მანძილზე, არც ერთხელ არ გადამიბიჯებია კრემლის ზღურბლისათვის. ეს შემთხვევითი არ გეგონოთ. ეს პოზიციაა. მე კრემლის ზღურბლს მხოლოდ მაშინ გადავაბიჯებ, როცა თავისუფალი საქართველოს მოქალაქე ვიქნები. ეს არაერთგზის მითქვამს გორბაჩოვისათვის. არ შეიძლება სუვერენულ რესპუბლიკებზე ილაპარაკო, თან კი მათ ისე მოექცე, თითქოს შეუგნებელი ბავშვები იყვნენ, რომლებსაც ყოველდღიური მეურვეობა და მამის ქამარიც სჭირდებათ! ურთიერთობის ასეთი პრინციპით კავშირი ვეღარ განახლდება. ამ მხრივ ჩვენ ყველას რუსეთის, ელცინის დიდი იმედი გვაქვს. ვიცით, როგორ უჭირს - იქნებ ყველაზე მეტადაც, ჩვენს შორის. ყველაზე მეტად მას უტევენ. როგორ დავეხმაროთ ამ კაცს? ერთადერთი იმედი ისაა - მებრძოლია და მაინც ვშიშობ… მით უმეტეს, რეაქციული ძალები ცენტრშიაც უტევენ.

- შევარდნაძის განცხადებამ გადადგომის შესახებ მომავალი დიქტატურის წინააღმდეგ პროტესტის ნიშნად, მთელი მოსახლეობის ყურადღება მისკენ მიაპყრო…

- მე რამდენადმე სხვაგვარად ვუყურებ ამას. მე მგონია ეს ნაბიჯი გადაადგმევინა, როგორც ყველა სხვა ნაბიჯი, კრემლის ნებამ. რა თქმა უნდა, შევარდნაძის განცხადებამ დიდი აურზაური გამოიწვია ქვეყნის შიგნითაც და საზღვარგარეთაც, მაგრამ, ამასთანავე, ეს დაეხმარა კიდეც გორბაჩოვს. ბევრი საკავშირო დეპუტატი ხომ ყრილობაზე პრეზიდენტთან საბრძოლველად ჩამოვიდა, საგარეო საქმეთა მინისტრის ამ განცხადებამ კი ეს დაავიწყა და მხოლოდ შევარდნაძეზე ლაპარაკობდა.

- ზოგიერთი ჩვენი მკითხველი დაეჭვდება - გამსახურდია ამას იმიტომ ამბობს, რომ საქართველოში შევარდნაძის დაბრუნებისა ეშინიაო.

- სრულიადაც არა. მოდი ასე ვიმსჯელოთ: რა პოზიციებს დაადგება შევარდნაძე, თუ მაინც დაბრუნდება საქართველოში? პირადად მე მგონია, იგივე პოზიციებს, როგორც ყოველთვის - კრემლისას. აქვს თუ არა იმის შანსი, რომ ხალხი გაიყოლიოს, მე მგონია, არავითარი!

- ყველაზე მეტად რა გაწუხებთ დღეს? რა უწინარესი ამოცანებია თქვენს წინაშე?

მაწუხებს კრიმინალური ბანდები. მაწუხებს ის, რომ მაფიოზური დაჯგუფებანი შეეკვრნენ ხელმოცარულ პოლიტიკოსებს და დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის დროშით გვევლინებიან, ასულელებენ ხალხს. ჩვენ უნდა დავამთავროთ სახელმწიფო ხელისუფლების სტრუქტურების ჩამოყალიბება; ბოლო უნდა მოეღოს ქაოსსა და ანარქიას, რომლებიც საქართველოს ზოგიერთ რაიონში სუფევს. ხალხს ჭამა-სმა და ჩაცმა-დახურვა უნდა. ამას კი ახალი ეკონომიკა სჭირდება. ერთი სიტყვით, საზრუნავი და საწუხარი უამრავი გვაქვს. ერთადერთი, რაც არ გვყოფნის, - დროა.

ინტერვიუს უძღვებოდა

პავლე ვოშჩანოვი

(გაზ. „კომსომოლსკაია პრავდა“ №36 (56) 1991 წ. 21 თებერვალი)

რედაქციისაგან: როგორც ბატონმა ზვიადმა აღნიშნა, საბოლოოდ ინტერვიუს დაბეჭდვა მასთან შეუთანხმებლად მოხდა და ამიტომ გაპარულია რამდენიმე უზუსტობა, რომლის გამოსწორებაც ვერ მოხერხდა“.

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№36 (56), გვ.1; 22 თებერვალი, 1991 წ.].

 

 

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის

ბატონ ზვიად გამსახურდიას პრესკონფერენცია

ქართველი და უცხოელი ჟურნალისტებისთვის

1991 წლის 23 თებერვალს შედგა

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის

ბატონ ზვიად გამსახურდიას პრესკონფერენცია

უცხოელი ჟურნალისტებისათვის.

ჯემალ ნინუა (გაზეთი „რესპუბლიკა“)

- ბატონო ზვიად, ასი დღე შესრულდა, რაც ქართველმა ხალხმა თავისი ნებით ხელმძღვანელად აგირჩიათ. რისი თქმა შეიძლებოდა განვლილ პერიოდთან დაკავშირებით დღეს. რამდენად გამართლდა თქვენი პოლიტიკური პროგნოზები და როგორ გესახებათ საქართველოს რესპუბლიკის მომავალი ამ განვლილი პერიოდის გათვალისწინებით?

- უნდა მოგახსენოთ, რომ პირველივე დღეებიდან ცხადი გახდა, რომ ამ პროცესებზე, საქართველოში მიმდინარე პროცესებზე არის ძალზე მწვავე რეაქცია ცენტრისა. შეიძლება ითქვას, ცენტრმა პირდაპირ გამოგვიცხადა ომი - ომი ყოველგვარი საშუალებებით - ბლოკადით, კერძოდ, ენერგეტიკული, სასურსათო და ყოველგვარი სახის ბლოკადით, შინაგანი დესტაბილიზაციით. აქ - თავისი აგენტურის მობილიზებით და ჩვენს საწინააღმდეგო აქციების გაძლიერებით. ეს სავსებით აშკარაა. ყოველ ნაბიჯზე ვაწყდებით თითქმის სამოქალაქო ომის სიტუაციას, განსაკუთრებით სამაჩაბლოში. ასეთ პირობებში ყველაფერი ის, რასაც ჩვენ ვგეგმავდით ხალხის საკეთილდღეოდ, სოციალური და ეკონომიკური პირობების გაუმჯობესებისათვის, მშვიდობის დამყარებისათვის რესპუბლიკაში, ძალზე ძნელად მიმდინარეობს, იმიტომ, რომ იმპერია მობილიზებულია საქართველოს წინააღმდეგ, განსაკუთრებით - მისი პროპაგანდისტული მანქანა და ეს ძალზე შორს მიმავალ შედეგებსა და მიზნებს ისახავს. სამწუხაროდ, უნდა ითქვას, რომ ჩვენი საზოგადოებრიობის ნაწილი მხარში ამოუდგა ამ იმპერიულ ძალებს და მათთან ერთად ცდილობს დესტაბილიცაზიის შექმნას და ყოველნაირად გვიშლის ხელს ქართველი ერისათვის სასიკეთო ძვრების განხორციელებაში. ჩვენი საპარლამენტო მოქმედება, მოგეხსენებათ, მიმართულია ჩვენი ერის ინტერესების სამსახურისაკენ, საქართველოს დამოუკიდებლობის აღგენისაკენ, მაგრამ ეს არის სწორდ ის, რაც არ აწყობს ცენტრს და ამავე დროს, არ აწყობს ჩვენი საზოგადოების გარკვეულ, გადაგვარებულ ნაწილს, მაფიოზურ ძალებს, კორუმპირებულ ძალებს და ფსევდოოპოზიციას. აი, ასეთი ვითარებაა საქართველოში. შეიძლება ითქვას, რომ ძალზე სერიოზულად გვიშლიან ხელს, ასე, რომ ჯერჯერობით რეალური, სასიკეთო ძვრები არ შეიმჩნევა და არ არის სახარბიელო თუ ყოველივე ასე გაგრძელდა.

- ბატონო ზვიად, გაზეთ „იზვესტიაში“ გამოქვეყნდა საკავშირო უმაღლესი საბჭოს დადგენილება სამხრეთ ოსეთთან დაკავშირებით. თუ შეიძლება რამდენიმე სიტყვა და კიდევ ერთიც, საკავშირო პარლამენტსა და რუსეთის პარლამენტს შორის ამ საკითხთან დაკავშირებით სხვაობაა...

- მოგახსენებთ, ეს დადგენილება არის ყოვლად არაკომპეტენტური და უკანონო, ვინაიდან საგანგებო წესების გამოცხადება სამაჩაბლოს მთელ ტერიტორიაზე არ წყვეტს ცხინვალის პრობლემას, არ წყვეტს ოსი ექსტრემისტების ალაგმვის პრობლემას. ეს იქნება მიმართული ქართველი ერის წინააღმდეგ. ეს იქნება განმტკიცება ოსი ექსტრემისტების პოზიციებისა. გარდა ამისა, ამან შეიძლება გამოიწვიოს კონფლიქტის ესკალაცია მთელს საქართველოში, სადაც კი ოსები სახლობენ. მოგეხსენებათ, ასეთი რაიონები ძალზე ბევრია. ჩვენ ეს ვუთხარით აქ ჩამოსულ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე ვორონინს. ყველაფერი ეს ავუხსენით, დავუსაბუთეთ, იგი, თითქოსდა მართლაც შეფიქრიანდა, მაგრამ ამის შემდეგ რა პოზიციას დაიჭერენ, არ ვიცით. ის წავიდა შემდეგ ცხინვალში და ახლა ისევ მოსკოვში გადაფრინდა. მაგრამ, მთავარი, რაც ჩვენ უნდა ვიცოდეთ, და სჯობია ვიცოდეთ სიმართლე, ვიდრე თავი მოვიტყუოთ, ისაა, რომ ე.წ. სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტი არის სინამდვილეში ცენტრისა და ოსი ექსტრემისტების ომი საქართველოს წინააღმდეგ. ეს არავითარი ეთნიკური კონფლიქტი არ არის.. ესაა ცენტრის სადამსჯელო ოპერაცია, რომელიც მიზნად ისახავს მთელი ტერიტორიის ჩამოცილებას საქართველოდან. ეს უკვე იგეგმება. აი, ახლა მოგვივიდა წინადადება, რომ სამ დღეში შემოვიღოთ საგანგებო მდგომარეობა. ჩვენ ამას, რასაკვირველია, არ გავაკეთებთ, ამის შემდეგ, ალბათ, პრეზიდენტის ბრძანებულება გამოვა, რომელიც ჩვენს გარეშე შემოიღებს საგანგებო მდგომარეობას და როგორც ეს ყარაბაღში მოხდა, მოახდენს მთელი ამ ტერიტორიის იზოლირებას საქართველოსაგან. ეს იმას ნიშნავს, რომ მთელი ეს ტერიტორია დაკარგული იქნება საქართველოსათვის. აი, მიზანი ცენტრისა, რომელისთვისაც იგი იბრძვის ყოველნაირი საშუალებებით. მოხდა დეზინფორმირება საზოგადოების გარკვეული ნაწილისა. ეს იქნება, რასაკვირველია, კატასტროფული შედეგი. ჩვენ, რა თქმა უნდა, ამას პასუხის გარეშე არ დავტოვებთ. იქნება ქართველი ერის ძალზე მწვავე რეაქცია. ვიმეორებ, ცენტრის გეგმაა სამაჩაბლოს ჩამოცილება საქართველოდან. აი, ესაა მათი მთავარი მიზანი. რაც შეეხება საბჭოთა კავშირის უზენაეს საბჭოს, იქ რა ძალები ბატონობენ, ეს ყველასათვის კარგადაა ცნობილი და ისინი ამ იმპერიალისტურ კურსს ემორჩილებიან, რასაკვირველია, მას უჭერენ მხარს. მაგრამ აი, რუსეთის უზენაესი საბჭოს გარკვეული ნაწილი ხედავს ამ უსამართლობას და ჩვენ უფრო გვიჭერს მხარს. გუშინ იყო, მაგალითად, ოსების მიერ მოწყობილი პრესკონფერენცია მოსკოვში. აწყობდა გენერალი ცაგოლოვი. იგი ექსტრემისტების ლიდერია, რომელიც ახლა პროფესორად შეინიღბა, მოუშვა წვერი ლევ ტოლსტოის მსგავსად. ეს არის ტერორისტული ბანდების მეთაური, რომელიც დივერსანტებს აგზავნის სამაჩაბლოში. მოსკოვში იგი ცდილობს დიდი მშვიდობის მქადაგებლის როლში გამოსვლას, მაგრამ იქ ჩავიდნენ ოსი ლტოლვილები სამაჩაბლოდან და ეს პრესკონფერენცია ფაქტობრივად ჩაშალეს. ამხილეს იქვე ცაგალოვი და მისი ბანდა და მათ ვერ შეძლეს საზოგადოების მოტყუება. ამით აიხსნება ის, რომ გუშინ „ვრემია“ შედარებით ჩუმად იყო ამ საკითხზე და პრესაც ასე თუ ისე კორექტულად იქცევა. მაგრამ ეს, რასაკვირველია, არ აინტერესებს ცენტრს. ცენტრს აქვს მიზანი. ცენტრის მიზანია ჩვენი დასჯა. ჩვენი დასჯა იმისათვის, რომ ჩვენ დამოუკიდებლობისათვის ვიბრძვით და არ ვაწერთ ხელს სამოკავშირეო ხელშეკრულებაზე. და აი, ამისათვის იყენებს ცენტრი სამაჩაბლოს. ასეთია მდგომარეობა.

- ბატონო ზვიად, ჩვენ, რასაკვირველია, ვიცით, რომ ამჟამად, ამ დღეებში, როცა მიმდინარეობს (მხედველობაში მაქვს „მხედრიონის“ წევრთა იზოლირება), თუ შეიძლება ასე ითქვას, ეს არის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოზიცია, მაგრამ მაინტერესებს, როგორია ამასთან დაკავშირებით უზენაესი საბჭოს პოზიცია და რას გვეტყვით ამის გამო.

- მოგახსენებთ, რომ არც ერთ სახელმწიფოში არ არის დაშვებული ტერორიზმი. ტერორიზმს გმობს საერთაშორისო სამართალი, ყველა სახელმწიფო, თვით ტოტალიტარული სახელმწიფოებიც, თვით საბჭოთა კავშირიც. ასე რომ, ტერორიზმის დაშვება ყოვლად გამორიცხულია ნებისმიერ სამართლებრივ სახელმწიფოში. ტერორიზმის თავისუფლება არსად არ არსებობს და ამაზე ერთი აზრია მთელს მსოფლიოში. მხოლოდ და მხოლოდ საქართველოში ჩვენი გადაგვარებული ინტელიგენციის გარკვეულმა ნაწილმა საჭოჭმანო გახადა ეს ჭეშმარიტება და ამ ბანდებთან ალიანსით გამოდის. ამ ტერორისტების განთვისუფლებას მოითხოვს და, ვითომცდა, არადემოკრატიულ ღონისძიებებს უწოდებს ამგვარ მოქმედებას. ეს ყოვლად დაუშვებელი, აღმაშფოთებელი ამბავია და ჩვენ ამას ვამხელთ. ვამხელთ და დავამტკიცებთ, რომ ინტელიგენციის ამ გადაგვარებულ წარმომადგენლებს მართავს მოსკოვი, და იმათაც მალე გამოვააშკარავებთ, ვინც მას წარმოსახავს და ვისი ინსპირაციითაც მოქმედებენ ეს ტერორისტული ბანდები ე.წ. „მხედრიონისა“ საქართველოში. დავამტკიცებთ იმასაც, რომ შავნაბადას ინციდენტი იყო დადგმა, რომ ეს იყო ინსცენირება საქართველოში ვითომდა შეიარაღებული აჯანყებისა. რა სურს ცენტრს, მეგობრებო? ცენტრს სურს, რომ საქართველოში მოხდეს შეიარაღებული აჯანყება, რომ საქართველოში საბჭოთა არმიას პირდაპირ დაესხას თავს გარკვეული ძალები, მოხდეს მათ შორის შეჯახება და შემდეგ ცენტრმა შემოიყვანოს აქ დიდი ძალები და მთელ საქართველოში გამოცხადდეს კომენდანტის საათი და საგანგებო მდგომარეობა. ამაში შესანიშნავად უწყობენ ხელს ცენტრს ე.წ. „მხედრიონის“ ბანდები. მოხდა ეს შავნაბადაზე, და ეს იყო დასაწყისი. ჩვენ რომ არ დაგვეპატიმრებინა ამ ბანდის ხელმძღვანელები, დღეს მთელ საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა შეიძლება გვქონოდა. გესმით, აი ასეთი საფრთხე ემუქრებოდა საქართველოს. მაგრამ, საბედნიეროდ, ყველაფერი ეს დროულად ავიცილეთ თავიდან, თუ კიდევ რაღაცა ახალი არ მოისაზრა ცენტრმა. როგორც ჩანს, ახლა მხოლოდ სამაჩაბლოს იმედად დარჩნენ ისინი. ალბათ, ამ საფრთხესაც თავიდან ავიცილებთ.

ირაკლი კენჭოშვილი „ჯორჯიან (მესინჯერი“):

ბატონო ზვიად, არსებობს თუ არა რაიმე მონაცემი იმის თაობაზე, თუ ისეთი ფორმირებების, როგორიცაა „მხედრიონი“ და საერთოდ, კონგრესის მოძრაობის უკან მოსახლეობის რამდენი პროცენტი დგას, რადგან სახელწოდება - კონგრესი პომპეზურად ჟღერს და ჩვენ, ალბათ, უნდა ვიცოდეთ ეს. და მეორე შეკითხვა, ბარემ აქვე გეტყვით: მოელით თუ არა თქვენ, რომ, როცა ერაყის ომი დასრულდება, შეიძლება მოსკოვი უფრო ფრთხილი გახდეს საქართველოს მიმართ?

- რასაკვირველია, რასაკვირველია უფრო ფრთხილი გახდება და ერაყის ომის მიზეზით არის სწორედ ასეთი მდგომარეობა შექმნილი და ცენტრი ამიტომ შეეცადა ბალტიისპირეთის, ასე ვთქვათ, მოთვინიერებას, რომ მას ჰქონდა ერაყის ომის იმედი. და ახლა საქართველოშიც იგივეს ახორციელებს, ე.წ. სამხრეთ ოსეთში. რაც შეეხება კონგრესსა და „მხედრიონს“, მას მხარს უჭერს ძალზე მცირე ნაწილი საქართველოს მოსახლეობისა, რომელიც ალბათ ერთ პროცენტსაც არ შეადგენს. ჩვენ ამას დავამტკიცებთ, დავუსაბუთებთ რეფერენდუმით. ჩვენ მოვაწყობთ გამოკითხვას თუ რამდენმა პროცენტმა მისცა ხმა ე.წ. ეროვნულ კონგრესს, და დავამტკიცებთ, რომ ეს იყო ფალსიფიცირებული არჩევნები და გამოვავლენთ ყველას, ვინც ამ არჩევნებში ნამდვილად მიიღო მონაწილეობა. თქვენ დარწმუნდებით, რომ ეს საქართველოს მოსახლეობის მეასედ პროცენტსაც არ უდრის. ეს ერთი. მეორე, უნდა მოგახსენოთ, რომ ე.წ. კონგრესი და მასში გაერთიანებული პარტიები ჩვენი ეროვნული მოძრაობის მოღალატეები არიან, და აი, რატომ - თავდაპირველად, როგორც მოგეხსენებათ, ჩვენი მოძრაობა იმთავითვე იყო მშვიდობიანი, ყოველგვარი შეიარაღებისაგან თავისუფალი, და თვით კონცეფცია ჩვენი მოძრაობისა იყო მშვიდობიანი პოლიტიკური ბრძოლის კონცეფციის. ეს იყო ის, რასაც ინდოეთში ქადაგებდა მაჰათმა განდი, რასაც პოლონეთში ქადაგებდა ლეჰ ვალენსა და ამით იყო ჩვენი მოძრაობა ძლიერი, ამაში იყო ჩვენი მოძრაობის უდიდესი მორალური ძალა და აი, ამ მორალურმა ძალამ გაიმარჯვა 9 აპრილის შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ 9 აპრილს ჯარები გამოიყვანეს, დაგვარბიეს, ჩვენ მორალურად გავიმარჯვეთ. ჩვენ არც ერთი დანა, არავითარი იარაღი არ გვქონდა. ვიყავით სრულიად შეუიარაღებელნი და მსოფლიოს თვალში ეს იყო უდიდესი მოგება, უდიდესი გამარჯვება. აი, ამას ხედავდა კრემლი. და მანაც დაინახა ასეთი სერიოზული საფრთხე ჩვენი მშვიდობიანი პოლიტიკური მოძრაობის სახით და გადაწყვიტა, თავის აგენტურის მეშვეობით, ჩვენი მოძრაობა გადაიყვანოს შეიარაღებული ბრძოლის, შეიარაღებული აჯანყების რელსებზე, ვინაიდან მაშინ ჩვენს მოძრაობას თავისუფლად დაამარცხებს. აი, ეს ანბანური ჭეშმარიტება, როგორც ჩანს, ცხადი გახდა კრემლისათვის 9 აპრილის ამბების შემდეგ და მან ინტენსიურად დაიწყო ზრუნვა იმისათვის, რომ თავისი აგენტურის მეშვეობით ჩვენი მოძრაობის შიგნით შეექმნა შეიარაღებული ჯგუფები და მიაღწია კიდევაც ამას. სწორედ ეს ადასტურებს, რომ კონგრესის უკან დგას კრემლის აგენტურა, ვინაიდან კონგრესი დღეს ემყარება უკვე შეიარაღებულ ძალებს და უკანონო შეიარაღებულ ფორმირებებს. კონგრესში გაერთიანებული პარტიები უკვე მშვიდობიანი პოლიტიკური ბრძოლის გზას კი არ ადგანან, არამედ შეიარაღებული ტერორის გზას, შეიარაღებული აჯანყების გზას. ვინაიდან პირდაპირ, განსაკუთრებით ჭანტურიას პარტია, უკვე შეეზარდა „მხედრიონს“, მათ შორის არავითარი განსხვავება არ არის. ესენია შეიარაღებული ტერორისტული ბანდები, რომლებიც მთელ საქართველოში ტერორიტულ აქტებს ახორციელებენ. თავს ესხმიან მილიციას, მოქალაქეებს, პოლიტიკურ ოპონენტებს. აი, ეს არის კრემლის უდიდესი გამარჯვება. რატომ დაადგნენ კონგრესის პარტიები ამ გზას? იმიტომ, რომ მათ ხალხში მხარდაჭერა არა აქვთ და სურთ ტერორით, შეიარაღებული ძალადობით დანერგონ თავიანთი იდეები და აიძულონ ხალხი გახდეს მისი მიმდევარი. აი, ეს არის მთავარი უბედურება და ამაში მდგომარეობს კონგრესის ღალატი ეროვნული მოძრაობისადმი. ასე, რომ მთელი ქართველი ხალხი უნდა დაირაზმოს, რათა ერისაგან მოიკვეთოს ეს მოღალატეები, რომელთაც ქართველი ერი დაღუპვისაკენ მიჰყავთ. ჩვენ არ დავუშვებეთ იმას, რომ საქართველოში მოქმედებდეს ეს ძალა და გაგრძელდეს ის ანარქია, რომელიც დღემდე იყო. არც ერთ დემოკრატიულ სახელმწიფოში ამას არ დაუშვებენ. არსად არ დაუშვებენ იმას, რომ შეიარაღებული ბანდები ემუქრებოდნენ მოსახლეობას, ხელისუფლებას, თავს ესხმოდნენ მილიციას, პრეფექტურას და სხვა. ასე რომ კონგრესის მოღვაწეობა უკვე მთლიანად იდენტურია მხედრიონის მოღვაწეობისა, ხოლო ყოველივე ამის უკან დგას კრემლი, მოსკოვი, რომელსაც საქართველოში ეროვნული მოძრაობის ჩახშობა და განადგურების შორს გამიზნული ზრახვები აქვს.

კახა სიხარულიძე („საქართველოს რესპუბლიკა“):

ბატონო ზვიად, თბილისში გროვდება ხელმოწერები ჯაბა იოსელიანის თავდებით გამოშვების მოთხოვნით. თქვენ რა შეფასებას მისცემდით ამ ფაქტს და ერთი შეკითხვაც - ახლა, ამ წუთებში, კინოს სახლთან მიმდინარეობს ეროვნული დამოუკიდებლობის პარტიის მიტინგი საოკუპაციო ჯარის საქართველოდან გაყვანის მოთხოვნით. ამასთან დაკავშირებით თქვენი პოზიცია, თუ შეიძლება.

- დიახ, ხელმოწერები ტერორისტების განთავისუფლების მოთხოვნით - ეს არის ზნედაცემულობის უდიდესი გამოვლინება, მაგრამ მე არ გამოვრიცხავ იმასაც, რომ ეს ხელმოწერები დაშინებისა და ტერორის გზით ხორციელდება. მოსახლეობის გარკვეულ ნაწილს ჯერაც ეშინია მათი. ასე, რომ მე ეს არ გამიკვირდება, მაგრამ ამას არავითარი მნიშვნელობა არა აქვს. ასეთი ხალხის მორალური სახე ნათელია. რაც შეეხება მიტინგს, მე მიმაჩნია ეს პროვოკაციად. ცენტრს სურს დაასაბუთოს, რომ საქართველოში არის შეიარაღებული აჯანყება, თავდასხმა ჯარებზე და სხვა. ყოველგვარი გაღიზიანება სამხედროებისა მიმაჩნია უგუნურებად. საოკუპაციო ჯარის გაყვანა აუცილებელია, მაგრამ ეს უნდა მოხდეს მშვიდობიანი საშუალებებით, საერთაშორისო სამართლის ჩარევით და არა ხელოვნური თავდასხმებით ჯარსა და საბჭოთა არმიაზე. ამას მხოლოდ უარყოფითი შედეგები შეიძლება მოჰყვეს.

გიორგი ფოფხაძე (რადიო „თვისუფლების“ ქართული რედაქცია):

 ბატონო ზვიად, მაპატიეთ, მე მთელი კასკადი მაქვს, ექვსი კითხვა მაქვს, სხვადასხვა მიზეზისდა გამო მე დიდი ხანია არა მქონია თქვენთან შეხვედრისა და ინტერვიუს საშუალება და ამიტომ მაპატიეთ, ბევრ შეკითხვას მოგცემთ. პირველი კითხვა იქნება ასეთი: რა გეგმები აქვს საქართველოს პარლამენტს სამაჩაბლოს კონფლიქტის რეგულირების? გარკვეული პოლიტიკური წრეები საქართველოს უზენაეს საბჭოს ბრალს სდებენ დიქტატურის გზას, მათ მაგალითად მოჰყავთ პრეფექტის ინსტიტუტის შემოღება. როგორ პასუხს გასცემთ ოპონენტთა ამ განცხადებას? და მესამე, გარკვეული პოლიტიკური წრეები და უცხოეთის მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები მხედრიონის წევრებსა და თავმჯდომარეს ჯაბა იოსელიანს პოლიტიკურ პატიმრებად აცხადებენ. თქვენი აზრით, არიან თუ არა საქართველოში პოლიტპატიმრები. მეოთხე, აფხაზეთშიც იგივე სიტუაციაა...

- მოითმინეთ, თხუთმეტი კითხვა ერთად არ შეიძლება. თუ გნებავთ ერთი სწორი კითხვა დამისვით, რომელიც ყველაზე მნიშვნელოვნად მიგაჩნიათ და გაგცემთ პასუხს. ეს ერთი, და მეორეც, მე რადიო „თავისუფლების“ ქართულ განყოფილებას ვუცხადებ ბოიკოტს, ვინაიდან ის მოღალატურ საქმიანობას ეწევა, თქვენ პირადად კი გაგცემთ პასუხს, მაგრამ მოვითხოვ, რომ ჩემი სახელით არ გადაიცეს არაფერი რადიო „თავისუფლებაში“, ვინაიდან ის მოღალატურ გზას ადგას.

 

შეეხო რა „თავისუფლების“ ქართული რედაქციის გადაცემებს, ბ-მა ზვიად გამსახურდიამ აღნიშნა, რომ პროვოკაციული სიუჟეტებით და დეზინფორმაციის გავრცელებით განსაკუთრებით გამოირჩევიან კორესპონდენტები - გიული ანთელავა და თავხელიძე. მაგალითად, ამას წინათ გადაიცა ცნობა, თითქოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის შტაბ-ბინას თავს დასხმიან უზენაესი საბჭოს დეპუტატის ჩულოკავას მეთაურობით, ასეთი გვარის დეპუტატი არ არსებობს. სინამდვილეში ვითარება ასეთი იყო: ედპ-ს წევრებმა უზენაესი საბჭოს მანქანა გაიტაცეს. მანქანის დასაბრუნებლად ედპ-ს შტაბში მივიდა უზენაესი საბჭოს გარაჟის გამგე (!) ჭოლოკავა (იგი ოფიციალური პირი არ გახლავთ), რომელიც ცემეს და იარაღი წაართვეს მასთან ერთად მყოფ რამოდენიმე გვარდიელს. აი, როგორ იყო საქმე, კორესპონდენტებმა კი შეგნებულად დეზინფორმაცია გადასცეს. ცილისწამებისათვის ისინი მიეცემიან სისხლის სამართლის პასუხისგებაში.

- მაშინ მე გკითხავთ ორ ძირითად მიმართულებაზე, პირველი: რა გეგმები აქვს საქართველოს პარლამენტს კონფლიქტის რეგულირებისა და პოლიტპატიმრების მიმართ?

- კი, ბატონო, კონფლიქტის რეგულირების ყველა ცდა, სამწუხაროდ, ამოიწურა. ჩვენ მოლაპარაკება ვცადეთ. შევხვდით ცხინვალის ქალაქის მმართველობის წარმომადგენლებს, მაგრამ მათ თურმე, არავითარი გავლენა არ ჰქონიათ ექსტრემისტებზე. ერთადერთი ისღა დაგვრჩენია, რომ დავიცვათ ჩვენი მოსახლეობა და არ დავუშვათ სამაჩაბლოს მთელ ტერიტორიაზე გავრცელება საგანგებო მდგომარეობისა. ვეცადოთ, რომ ცენტრს გადავაფიქრებინოთ ასეთი გადაწყვეტილების მიღება. ესღა დაგვრჩენია. რაც შეეხება პოლიტპატიმრებს, კიდევ ვიმეორებ, რომ ქურდობა, ყაჩაღობა, იარაღისა და მანქანის გატაცება - ეს პოლიტიკური დანაშული არ არის. ისინი, მართალია, თავიანთ მოქმედებას პოლიტიკურ სარჩულს უდებენ, მაგრამ ეს არის ჩვეულებრივი სისხლის სამართლის დანაშულობები, ასე, რომ მე მათ, პოლიტიკურ ტერორისტებსაც კი არ დავარქმევდი.

იცით, უბრალოდ, მათ იყენებენ ცენტრის გარკვეული ძალები. მათი დანაშაული სისხლის ჩვეულებრივი სამართლის დანაშულია, როგორიცაა - რეკეტი, მანქანების გატაცება, ადამიანების მოტაცება ფულის გამოძალვის მიზნით, როგორიცაა მილიციაზე თავდასხმა და იარაღის გატაცება და სხვა. ამას მოგახსენებთ თქვენს შეკითხვაზე. სხვათა შორის, ჭანტურიას და სხვებს პოლიტპატიმრების შარავანდედი სურთ შეუქმნან მხედრიონის წევრებს. თავიანთ პარტიებში აწევრიანებენ, რომ მათ ერქვათ პოლიტპატიმრები. ქურდობისა და ყაჩაღობისათვის დაჭერილ პიროვნებებს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრებად აცხადებენ. სხვათა შორის, მათი პარტიის წევრებიც მრავლად არიან დაჭერილი ყაჩაღობისათვის, ქურდობისათვის და ა.შ. და იმის ილუზია, რომ მე ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი ვარ და ნუ მიჭერ, ყაჩაღობის, ქურდობის და ადამიანის მოტაცების ნება მაქვსო, ამის ილუზია ნურავის ნუ ექნება. არც ისე ადვილია დღეს უკვე თვალახელილი მოსახლეობის მოტყუება.

შოთა მაჭარაშვილი (გაზეთი „რესპუბლიკა“):

ბატონო ზვიად, ისევ შიდა ქართლის კონფლიქტს მივუბრუნდები, თუ შეიძლება. გუშინ რუსეთის ფედერაციის სესიაზე ჩრდილოეთ ოსეთის წარმომადგენლებმა განცხადებით მიმართეს ბორის ელცინს, რათა იგი შეხვდეს საქართველოს ხელისუფალთ ნეიტრალურ ტერიტორიაზე, საქართველოს საზღვრებთან და მოაგვაროს ე.წ. სამხრეთ ოსეთში შექმნილი რთული მდგომარეობა, რა შეიძლება მოგვცეს ამან?

- უკვე საკმაო ხანია, რაც მიმდინარეობს მოლაპარაკება ჩვენსა და ელცინს შორის შეხვედრაზე, მაგრამ ელცინი, რა ვიცი, ცენტრის ეშინია თუ რა არის, თბილისში ჩამოსვლას ყოყმანობს. შეიძლება მოხდეს შეხვედრა სხვაგან. ჩვენ ვფიქრობთ, სად უფრო მნიშვნელოვანი იქნება, მაგრამ ჯერ გადაწყვეტილი არ არის. ალბათ, მოხდება ეს შეხვედრა და იქნება საუბარი ოსეთის პრობლემებზე.

ესტონეთის რადიო:

ბატონო ზვიად, თუ შეიძლება ასეთ შეკითხვას დაგისვამთ: ერთი წლის წინ ესტონეთის რადიოსათვის მიცემულ ინტერვიუში თქვენ საქართველოში შექმნილ სიტუაციებს ანალოგიით ბალტიისპირეთში მომხდარ მოვლენებს უკავშირებდით. თუ შეიძლება მოგვცეთ დღესდღეობით მიმდინარე მოვლენების ანალოგია?

- ბალტიისპირეთის ქვეყნები იმისათვის ისჯებიან, რომ იბრძვიან დამოუკიდებლობისათვის. მათ წინააღმდეგ სამხედრო ძალას იყენებენ. ასევე, საქართველოს წინააღმდეგაც იყენებენ სამხედრო ძალას. ცენტრი იბრძვის საქართველოს წინააღმდეგ თავის ჯარებზე და ოს ექსტრემისტებზე დაყრდნობით, მაგრამ ამას აძლევენ ეთნიკური კონფლიქტის სახეს. მხოლოდ ეს არის სხვაობა ჩვენსა და ბალტიისპირეთის ქვეყნებში მიმდინარე ამბებს შორის. სხვა განსხვავებები არ არსებობს. თქვენთან არის ინტერფრონტი, ჩვენთან არიან ოსი ექსტრემისტები, რომლებსაც ცენტრი ჩვენთან საბრძოლველად იყენებს. აი ის ძირითადი, რისი თქმაც შეიძლება.

- ბატონო ზვიად, საზოგადოებრიობამ დიდი კმაყოფილებით წაიკითხა თქვენი მიმართვა ჩეჩენი და ინგუში ხალხებისადმი, რომელიც ამ დღეებში გამოქვეყნდა პრესაში. რა ურთიერთობებს ამყარებს საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო მეზობელ ხალხებთან და რესპუბლიკებთან?

- ჩვენ გვაქვს ურთიერთობა სომხეთისა და აზერბაიჯანის პარლამენტარებთან, აგრეთვე ჩეჩენ-ინგუშეთის წარმომადგენლებთან და ვცდილობთ, რომ ყველგან კეთილი ურთიერთობა გვქონდეს, არსად არ აღმოცენდეს კონფლიქტი. ოსებთან კონფლიქტი ჩვენი ბრალი არ არის. ეს ცენტრის ინსპირირებულია. ცენტრმა მოაწყო. ასე, რომ აქ არიან გარკვეული წრეები ექსტრემისტებისა, რომლებსაც იყენებს მოსკოვი. საკმარისია ითქვას: ამას წინათ გამოქვეყნდა ცნობა, რომ ჩოჩიევი მოსკოვის სუკის პოლკოვნიკია და კულუმბეგოვიც კრიუჩკოვის თანამშრომელია, რაც იმით დასტურდება, რომ შინაგანმა ჯარებმა საიდუმლო შიფროგრამა მიიღეს მოსკოვიდან, რომლითაც პირდაპირ უბრძანებენ შინაგან ჯარებს, გაანთავისუფლეთ კულუმბეგოვი, რა საშუალებებითაც გნებავთ და წამოიყვანეთ მოსკოვშიო. ე.ი. ჯარს უბრძანებენ. ასე, რომ ეთნიკურ კონფლიქტს იწვევენ მოსკოვის აგენტები. საბედნიეროდ, ასეთი ეთნიკური კონფლიქტები არ გვაქვს ჩვენ არც ჩეჩნეთთან და არც ინგუშებთან. მათთან კეთილი ურთიერთობა გვაქვს. სხვათა შორის, აფხაზები რომ ცდილობენ ჩრდილო კავკასიის ხალხების გაერთიანებას ჩვენს წინააღმდეგ, ეს არ გამოუვათ, რადგან ჩეჩნები და ინგუშები ამას არ დაუშვებენ. ჩაიშლება აფხაზეთის ის ცდაც, რომ ე.წ. მთის რესპუბლიკა შექმნან ცენტრით სოხუმში, ესეც ჩაიშლება ჩეჩენი და ინგუში ხალხის ძალისხმევის შედეგად.

- ჟურნალი „სოვეტსკი ვოინ“:

ბატონო თავმჯდომარევ, ოფიციალურად თუ აღძრავთ საქართველოს ტერიტორიაზე ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების ოფიციალური სტატუსის საკითხს? თუ აღვძრავთ, როგორი იქნება ცენტრის რეაქცია, და თუ არა, რას აპირებთ ამასთან დაკავშირებით?

- სამწუხაროდ, ჯერ ეს საკითხი არ აღძრულა. საქმე ის არის, რომ ამას საგანგებო მომზადება უნდა და საქართველოში მიმდინარე მოვლენები ამის საშუალებას არ იძლევა. მაგრამ, რა თქმა უნდა, ეს საკითხი გაირკვევა საერთაშორისო სამართლის ნორმებზე დაყრდნობით.

ზვიად ქორიძე, გაზეთი „7 დღე“:

არჩევნებში გამარჯვებისას გამართულ ორთავე პრესკონფერენციაზე თქვენ აღნიშნავდით, რომ ერთ-ერთ პირველ სხდომაზე უზენაესი საბჭო განიხილავს და კოოპტაციის წესით თავის რიგებში შეიყვანს იმათ, ვინც ვერ გახდა დეპუტატი და რომელთა ყოფნაც პარლამენტში საერთო საქმეს წაადგება. მას მერე ეს საკითხი საერთოდ არც დასმულა უზენაეს საბჭოში, რა იყო ამ თქვენი განცხადების საბაბი, და თუ დღესაც ამ აზრისა ბრძანდებით, რა უშლის ხელს მის შესრულებას?

- იცით რა, სამწუხაროდ მოხდა ისე, რომ საარჩევნო კანონის შემუშავების დროს ეს ვერ გავითვალისწინეთ. ამიტომ ეს იურიდიულად შეუძლებელია. შეუძლებელია იმიტომ, რომ საარჩევნო კანონში ეს არ არის, თორემ ეს ჩვენც გვსურდა. თქვენ მოგეხსენებათ, რა პირობებში ვადგენდით საარჩევნო კანონს. იყო ფაქტობრივად ომი, გაფიცვები, შიმშილობანი. ძალიან დაძაბული ვითარება იყო. ჰოდა, ეს ნიუანსი გამოგვრჩა.

თუ შეიძლება მეორე შეკითხვაც, რომელიც უკავშირდება პრეფექტთა ინსტიტუტის შემოღებას. ამ ინსტიტუტის შემოღებამ გაამწვავა სიტუაცია გარკვეულ რაიონებში, და აფხაზეთშიც - გალის რაიონში. გარდა ამისა, აფხაზეთის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარემ არძინბამ შეაჩერა საკრებულოების შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის კანონი. ლიბერალური ოპოზიციის ნაწილიც წინააღმდეგია საკრებულოების არჩევნებში მონაწილეობისა. მაინტერესებს, პრეფექტთა ინსტიტუტი ხომ არ შეუშლის ხელს საკრებულოების არჩევნებს საქართველოში.

- ვინც ამბობს პრეფექტის ინსტიტუტი დემოკრატიული არ არისო, უმეცარია. ეს ელემენტარული უმეცრებაა, მათ არ იციან, რომ ისეთ დემოკრატიულ ქვეყნებში, როგორიცაა საფრანგეთი და იტალია, მოქმედებს პრეფექტის ინსტიტუტი, და უფრო მეტიც, იტალიელი ჟურნალისტები, რომლებიც ამას წინათ იყვნენ საქართველოში, განცვიფრდნენ - როგორ აძლევთ უფლებას, რომ დემონსტრაციები მოაწყონ პრეფექტებთან დაკავშირებითო, ჩვენში ასეთი რამ წარმოუდგენელიაო. გაოცებულნი იყვნენ, რა დემოკრატია ყოფილა თქვენთან, რომ პრეფექტის თაობაზე შეიძლება დემონსტრაციის მოწყობა და მოსახლეობის სურვილის გათვალისწინება. ჩვენ თითქმის ყველა შემთხვევაში ვითვალისწინებთ მოსახლეობის სურვილს. ხდება გამოკითხვა მოსახლეობისა და ისე ინიშნება პრეფექტი. ე.ი. ფაქტობრივად არჩეული პიროვნებაა. რაც შეეხება პრეფექტთან არსებულ წინააღმდეგობას, ეს ე.წ. ეროვნულ- დემოკრატიული პარტიის და „მხედრიონის“ ბანდებმა მოაწყვეს. ეს იყო ობსტრუქცია, რომელსაც ხალხმა მხარი არ დაუჭირა.

ინგლისელი კორესპონდენტი:

არსებობს თუ არა საფრთხე ცენტრის მხრივ პირდაპირი ზეგავლენისა, პრეზიდენტის მმართველობის შემოღებისა.

- რასაკვირველია, არსებობს საფრთხე მოსკოვის მხრივ. არსებობს დიდი ზეგავლენა სწორედ იმიტომ, რომ ჩვენ დამოუკიდებლობისათვის ვიბრძვით. და აი, სწორედ ამ ე.წ. სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტით მოსკოვი ემზადება საომრად, რომ მოახდინოს ინტერვენცია მთელს საქართველოში, შემოიღოს მთელ საქართველოში პრეზიდენტის მმართველობა და საგანგებო მდგომარეობა. თანაც ცენტრს უნდა ეს თანდათანობით განახორციელოს. ამის გაკეთება ერთბაშად არ შეუძლია. არის ცნობა, რომ დღეს აფხაზეთში შემოიყვანეს სადესანტო ჯარი, 400-მდე კაცი. ესეც, რასაკვირველია, ძალიან ავისმომასწავებელი ნიშანია. დესანტი კერძოდ, ბაბუშერაში შემოიყვანეს. ვითომცდა, რომელიღაც აგარაკის გარემონტებას აპირებენ, მაგრამ მედესანტე ჯარის მიერ აგარაკის გარემონტება, ცოტა არ იყოს, საეჭვოა. ე.ი. რაღაც სხვა მიზნებს ისახავენ.

ინგლისელი ჟურნალისტი:

დააპატიმრებთ თუ არა გიორგი ჭანტურიას?

- რაც შეეხება გია ჭანტურიას, მისი მოქმედება პოლიტიკოსის მოქმედებას აღარ ჰგავს. იგი დაუკავშირდა მხედრიონის ბანდებს, მისი პარტია, თავით ფეხებამდე შეიარაღებულია. სჩადის სისხლის სამართლის დანაშაულს. მისი წევრები დაპატიმრებულნი არიან ქურდობისათვის, ყაჩაღობისათვის, მანქანების მოტაცებისათვის. სულ უფრო და უფრო ჭირს ზღვარის დადგენა მისი პარტიის წევრებისა და მხედრიონს შორის. ასე, რომ ჩვენ ასეთ პიროვნებებს პოლიტიკური მოღვაწეობის წოდებას ვეღარ მივანიჭებთ. რაც შეეხება დაპატიმრებას, ნებისმიერი პიროვნება აგებს პასუხს, თუნდაც მე, სისხლის სამართლის დანაშული რომ ჩავიდინო, კანონით უნდა დავისაჯო. არ შეიძლება ადამიანს აპატიო სისხლის სამართლის დანაშაული იმის გამო, რომ იგი რომელიმე პარტიის ლიდერია, ეს აბსურდია. გამოდის, რომ პოლიტიკით ნიღბავენ კონკრეტულ დანაშაულობებს, ვისაც რაიმე კონკრეტული დანაშული დაუმტკიცდება, მას ვერავითარი პარტია ვერ იხსნის პასუხისმგებლობისაგან.

- წინა ხუთშაბათს მიცემულ ინტერვიუში თქვენ განაცხადეთ, რომ აფხაზეთის პარლამენტს შეუთანხმებდით პრეფექტის დანიშვნის საკითხს, როგორც ცენტრალური პრესიდან შევიტყვე, გალის რაიონში რაღაც მომხდარა, როგორ განმარტავდით ამ მოვლენებს?

- თუ აფხაზეთი არ წარმოგვიდგენს წინადადებებს პრეფექტის შესახებ, მაშინ ჩვენ ვნიშნავთ. სამწუხაროდ, აფხაზეთის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე არძინბა, მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი პრეზიდიუმის წევრია, საერთოდ არ გამოგვეხმაურა და თბილისშიც არ ჩამოვიდა. სწორედ ამიტომ იძულებული გავხდით თვითონ დაგვენიშნა პრეფექტი. ეს კანონის მიხედვით მოხდა. კანონის მიხედვით ავტონომიურ რესპუბლიკას აქვს პრეფექტის კანდიდატურის დასახელების უფლება, მაგრამ თუ ეს არ მოხდება, პრეფექტს ჩვენ ვნიშნავთ. ასე, რომ აქ სალაპარაკო ბევრი არაფერია.

- ის, რომ სამხრეთ ოსეთში გამორთულია ელექტროენერგია, მე მიმაჩნია ადამიანის უფლებების ხელყოფად. თქვენ, როგორც მთელ მსოფლიოში ცნობილი მებრძოლი ადამიანთა უფლებების დასაცავად, როგორ განმარტავდით ამ მოვლენას?

- თქვენ როგორ ფიქრობთ, ჰელსინკის პროცესი კრძალავს გაფიცვებს? გაფიცვა გამოაცხადეს ენერგეტიკოსებმა, ჩვენ არა გვაქვს მათი დაპატიმრების უფლება, რადგან გაფიცვის უფლება ნებისმიერ ორგანიზაციასა და დაწესებულებას აქვს. ჩვენ ისიც ვიცით, რომ ცხინვალში ქარხნები ექსტრემისტებს იარაღს უმზადებენ. ენერგეტიკოსებმა, რაკი იქ შესვლა არ შეუძლიათ, მთლიანად გამორთეს ელექტროენერგია ქალაქში. მეტიც, რომ მოხერხდეს იქ ელექტროენერგიის ჩართვა, მოსახლეობა იმდენადაა აღშფოთებული, თვითონ გამორთავს მას. უნდა შეწყდეს ოსების მხრივ ტერორიზმი, ბანდიტური გამოხდომები და ყველაფერი თავის კალაპოტში ჩადგება.

ვახტანგ ბახტაძე, საქართველოს საინფორმაციო კორპორაცია „მაცნე“:

ამერიკის შეერთებული შტატების რადიოსადგურმა „ამერიკის ხმამ“ და გაზეთმა „საქართველოს რესპუბლიკამ“ გამოაქვეყნეს ინფორმაცია, რომ მოეწყო საქართველოს ხელისუფალთა პირველი ოფიციალური ვიზიტი შეერთებულ შტატებში. ჩვენ ძალზე მწირი ინფორმაცია გვაქვს ამის თობაზე.

- ჯერჯერობით ახალი არაფერია, გარდა იმისა, რომ ჩვენი წარმომადგენლები რამდენიმე კონგრესმენს შეხვდნენ და, ალბათ, იქნება შეხვერდა ვიცე-პრეზიდენტ დენ-კუელთან. ძალზე რთული დროა ვიზიტისათვის სპარსეთის ყურის ამბების გამო და მოხერხდება თუ არა შეხვედრა ვიცე-პრეზიდენტთან, არ ვიცით.

ვიქტორ ვარინიუკი, გაზეთი „ლენინსკოე ზნამია“:

გვაინტერესებს თქვენი დამოკიდებულება ამიერკავკასიის ოლქის ჯარების ხელმძღვანელობასთან, და კიდევ, რით აიხსნება სამხედრო მოსამსახურეებისათვის მიწისა და ბინის გამოყოფის შეჩერება.

- საქმე ის არის, რომ ჩვენ კონფრონტაციის წინააღმდეგნი ვართ. ჩვენც იგივე პოზიცია გვიჭირავს, რაც ბალტიისპირეთის ქვეყნებს. ჩვენი აზრით, საბჭოთა ჯარი საოკუპაციო ჯარია, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს თითქოს ყველას მტრებად ვაცხადებდეთ. არა, ჩვენ ყოველგვარი დაპირისპირებისა და ძალადობის წინაღმდეგნი ვართ. ვცდილობთ, ჩვენი მხრით არ გავამწვავოთ სიტუაცია. ჩვენ ვიცით, რომ ცხინვალში განლაგებული ჯარის სამხედრო შენაერთები, სადაც ბევრი ოსი ოფიცერი მსახურობს, უშუალოდ ებრძვიან ქართულ მოსახლეობას, ოს ექსტრემისტებს იარაღით, რაკეტებითაც კი ამარაგებენ. ჩვენ რამდენჯერმე გავაფრთხილეთ ამის გამო ოლქის სარდლობა. მაგრამ შედეგი არ ჩანს. საერთოდ, თქვენივე წესდებით, თქვენი ჯარი არ უნდა დაემორჩილოს არა მარტო ცენტრს, არამედ ჩვენს ხელისუფლებასაც. ასე, რომ თუ ურთიერთობა მოწესრიგდება, ვფიქრობ, გამოკეთდება მდგომარეობა. ჯარის გასვლის საკითხი კი საერთაშორისო სამართალმა უნდა გადაწყვიტოს, როგორც ვთქვი.

პაატა ცინცაძე, საქინფორმი:

ახლახან შეიქმნა ეროვნული გვარდიის შენაერთები. მონაწილეობენ თუ არა ისინი შიდა ქართლში და სამაჩაბლოში მიმდენარე ოპერაციებში ჩვენს მილიციასთან ერთად?

- ჯერჯერობით იმდენი არ არიან, რომ მონაწილეობა მიიღონ ამ ოპერაციებში.

- მოსახლეობაში გამოკვეთილია აზრი, რომ დღევანდელი სიტუაცია ძალზე ჰგავს 1921 წლის სიტუაციას. თქვენეული შეფასება?

- ნამდვილად წააგავს ოცდაერთი წლის წინა პერიოდის სიტუაციას, რადგან მაშინაც და ახლაც იმპერია გვიწყობდა და გვიწყობს პროვოკაციებს. კიდევ იმით წააგავს, რომ იმპერია ცდილობდა დასაყრდენი ენახა თვით საქართველოში, ბოლშევიკური რუსეთი ცდილობდა მოღალატე ქართველი ბოლშევიკების ხელით დაემხო არსებული ხელისუფლება. ახლაც იგივე მეორდება. დღეს ცენტრი ეყრდნობა მხედრიონს, კონგრესს. ეს შევარდნაძისა და მგელაძის დღევანდელი მოღვაწეობის შედეგია. მოსკოვში შექმნილი მათი „რევკომი“ წარმართავს მოღალატე ქართველთა საქმიანობას.

- რას ეტყოდით საქართველოს არაქართველ მოსახლეობას. როგორ ფიქრობთ, შესაძლებელი იქნება თუ არა ისე წარვმართოთ ჩვენი მოქმედება, რომ საქართველოს არაქართული მოსახლეობა ჩვენი ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ორგანული ნაწილი გახდეს?

- ჩვენი მიზანია საქართველოს მოსახლეობის, როგორც ქართველის, ისე არაქართველის, კონსოლიდაცია. საქართველოში მათი უფლებები არასოდეს დარღვეულა და ასე იქნება შემდგომაც. მაგრამ თუ ისინი დაარღვევენ კანონს, მიწების უკანონოდ მიტაცება იქნება ეს თუ სხვა რამ, ჩვენ ამის წინააღმდეგნი ვართ. ჩვენი მტრები კი საწინააღმდეგო ხმებს ავრცელებენ, - თითქოს საქართველოდან მათი გასახლება გვინდოდეს და სხვა. ეს ჭორია, ეს სიცრუეა, ეს კარგად უწყიან არაქართველებმა. ამიტომაც არ არის მათი მხრივ კონფრონტაცია, რასაკვირველია, თუ კრემლი არ ჩაერევა ამ საქმეში თავისი აგენტურით. მე მინდა მოვუწოდო არაქართველ მოსახლეობას: ვიცხოვროთ მეგობრულად, მშვიდობიანად. ჩვენ არასოდეს არ დავარღვევთ თქვენს უფლებებს, ოღონდ ნურც თქვენ ეცდებით დაარღვიოთ საქართველოს რესპუბლიკის კანონები. მაშინ ჩვენს შორის მშვიდობა და კეთილი დამოკიდებულება იქნება. ეს არის ჩვენი პოზიცია და პრინციპი.

ზაზა გომართელი, „საქართველოს რესპუბლიკა“:

სულ რამდენიმე დღეა, რაც გადადგნენ საქართველოს დამოუკიდებელი კომპარტიის ლიდერები. მათ ახსნეს თავიანთი მოქმედება, მაგრამ ხომ არ არის რამე სარჩული? თვენი აზრით, როგორ შეიძლება ამის ახსნა?

- მე მგონია, მათ დაინახეს, თუ რა არასახარბიელო მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ. ქართველმა ერმა ისინი მოღალატეებად გამოაცხადა, ისინი კი თავმოყვარე ადამიანები არიან. მე ვიტყოდი - ისინი უფრთხილდებიან თავიანთ ავტორიტეტს და თავიანთ რენომეს. მარგიანი არ არის ისეთი პიროვნება, რომ ითმინოს შეურაცხყოფა სისტემატიურად, არ ეამება სამშობლოს მოღალატის როლი. პირდაპირ დასტურდება, რომ ეს პარტია უცხო ქვეყნის დოტაციით არსებობს, ცენტრიდან ფინანსდება. ამ დოტაციას იუდას 30 ვერცხლი უწოდეს ამას წინათ, და არ მოისურვა ამ კაცმა, რომ იუდას სახელი დაიმკვიდროს, ან ამტკიცოს - ჩვენ ეროვნული პარტია ვართო, ერის ინტერესებისათვის ვიბრძვითო და სხვა. ამ დროს კი გააწამოს უზენაესი საბჭო და აღარ გადასცეს თავისი შენობა მინისტრთა საბჭოს იმ დროს, როცა კომისიებს არ ჰყოფნით სამუშაო ოთახები და ფაქტობრივად ამ მიზეზით ჩაშლილია მუშობა. აი, ეს დაინახეს მათ. ასე შეიძლება ამის ახსნა.

23 თებერვალი, 1991 წელი“.

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№38 (58), გვ. 1-2; 26 თებერვალი, 1991 წ.].

 

. ზვიად გამსახურდია:

„ჩვენ უღმერთობის, რბევისა და ტერორის გზას ვერ დავადგებით“

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარეს

ზვიად გამსახურდიას ესაუბრება

„ოგონიოკის“ საკუთარი

კორესპონდენტი გევორქ მარტიროსიანი

ახლა, როცა გარდაქმნის პროცესში გარკვეული გამოცდილება, მათ შორის საპარლამენტო გამოცდილება შევიძინეთ, ნათელი გახდა, ჯერ კიდევ რამდენი რამ არ გვცოდნია. არ ვიცით არც თანამოსაუბრის მოსმენა, ისე რომ არ გავაწყვეტინოთ და ჩავუფიქრდეთ მის პოზიციას. ეს ჩვენთვის არავის უსწავლებია. ბევრს დღემდე არ სურს ასეთი რამის სწავლა და დავკანკალებთ იმ დაკრისტალებულ აზრს, რომ ლოგიკით კი არა, ყვირილით ვაჯობოთ ოპონენტს.

საქართველოში ოდითგანვე პატივში იყო პაექრობის ცოდნა. ბობოქარი ეროვნული ტემპერამენტის მიუხედავად, კამათის კულტურას, თანამოსაუბრის პატივისცემას მუდამ უნერგავდნენ, უფრთხილდებოდნენ ტრადიციებს, გამოჩენილ და ყოვლისმცოდნე მხცოვანთა ავტორიტეტს. ერთ-ერთი ასეთი საყოველთაოდ აღიარებული ბრძენთაგანი, რომელიც ინახავდა და ავითარებდა ეროვნულ სულს, იყო დიდი მწერალი კონსტანტინე გამსახურდია. ბევრი ყოფილა მის სტუმართმოყვარე თბილისურ სახლში - თბილისის შუაგულში - მოვლილ, დახუნძლულ ხეხილს შორის ჯიხვი ძოვდა, დღეს ბრინჯაოში ჩასმული კონსტანტინე გამსახურდია პატარა კვარცხლბეკიდან შფოთიან თბილისს გადასცქერის, სადაც ერთ-ერთი მთავარი მოქმედი პირი გახდა საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე, მისი ძე ზვიადი.

მოდით, მოვუსმინოთ ქართველ თავმჯდომარეს. ვიცით, ყველაფერში არ დაეთანხმებით. ჩვენც „ოგონიოკში“ ყველანი არ ვეთანხმებით. ქართულ მრავალფეროვან საზოგადოებაში მას ერთგვარად არ უყურებენ. მაგრამ ხალხის რჩეულ ხელმძღვანელს პატივისცემით უნდა მოვუსმინოთ. ხომ ვუსმენდით, უკაცრავად არ ვიყოთ, ალქსნისსა და პეტრუშენკოს, რომელთა დირექტიულ თავდაჯერებას სხვაგვარად იცავენ და სრულიად სხვაგვარი თვისებისაა.

გამსახურდია პიროვნებაა და ჩვენ მოხარული ვიქნებით მასთან საუბრის განგრძობისა ხალხის სვე-ბედისათვის პასუხისმგებლობის დონეზე. სხვაგვარი დონე დღეს შეუძლებელია. არც თვითონ მალავს რაოდენ დიდი პრობლემები დგას მის რესპუბლიკაში სოხუმიდან ცხინვალამდე თბილისის გავლით - ყველას ვერც ჩამოთვლი, და არავინ არ ამტკიცებს, თითქოს გამსახურდიას მიეგნოს ამ შფოთიანი მრავალფეროვნების გადაწყვეტისათვის.

მაგრამ ეძებს.

იგი მოღვაწეობას იწყებს პასუხსაგებ და ძალზე ძნელ ხანაში, რასაც ყურადღება და მხარდაჭერა სჭირდება. მიუხედავად მისი - ხშირად თავდაჯერებული ლაპარაკისა, რომელსაც, გვწამს, ჯერ კიდევ შეარბილებს სხვისი და საკუთარი ტკივილი. მოდით, მოვუსმინოთ და გავიხსენოთ, რომ საჭიროა აზრთა გაზიარება, რომ კამათის ცოდნა სჭირდება მთელ ჩვენს ქვეყანას, რომელმაც დემოკრატიული საზოგადოების აშენება განიზრახა. მოდით, გვეშინოდეს ამ „ჩვენებისა“, რომლებიც უპირატესად მაშინ არიან მართალნი, როდესაც ხელთ ცეცხლსასროლი იარაღი უპყრიათ.

ამ ინტერვიუს რომ გთავაზობთ, ჩვენ ამით განვაგრძობთ საუბრების სერიას განახლებული ხანის პოლიტიკურ ლიდერებთან, ჩვენი ჩაფიქრებული ქვეყნის ხალხებთან, რომლებიც ფხიზლდებიან.

საქართველოს პარლამენტის არჩევნები, რომელიც საბჭოთა ხელისუფლების არჩევნების მანძილზე პირველად მოეწყო მრავალპარტიულ საფუძველზე, არც ისე დიდი ხნის წინათ დამთავრდა, და რესპუბლიკა ჯერაც არ დამცხრალა ცხარე დისკუსიების შემდეგ. ცხადია, ზოგს არჩევნების შედეგმა სასოწარუკვეთა, ზოგისათვის გამოცხადება იყო, მაგრამ ბევრისათვის ეს ნიშნავდა გამარჯვებას, რომელიც მოსილი იყო იმედის შარავანდედით.

პოლიტიკური ბლოკის „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“ დამაჯერებელი წარმატება, რომელმაც პარლამენტის მანდატების თითქმის მესამედი - 250-დან 155 ადგილი მოიპოვა, მის წარმომადგენლებს უდიდეს პასუხისმგებლობას აკისრებს საქართველოს დემოკრატიული მომავლისათვის.

საქართველოს უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ არჩეულია ზვიად გამსახურდია - „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველოს“ ბლოკის ლიდერი. ახალი პარლამენტის წინაშე მისი პირველი გამოსვლა ასეთ სიტყვებს შეიცავს:

„დაე, ყველამ იცოდეს, რომ ჩვენ წინაპართა სარწმუნოებრივი და ეროვნული იდეალების აღორძინებისათვის ვიბრძოდით და ვიბრძვით, რამეთუ უფალმა საქართველოს დიადი მისია დააკისრა. ჩვენ ვებრძვით უღმერთობისა და უსამართლობის მარადიულ წყვდიადს. ჩვენს მართალ საქმეს ღმერთი მფარველობს, და ამიტომ გავიმარჯვეთ. ქართველი ხალხი უღმერთობის, რბევა-თარეშისა და ტერორის გზას ვერ დაადგება. ქართველი ერის გზა - ეს არის გზა გულმოწყალებისა, გზა ვაჟკაცობისა, გზა სიყვარულისა, გზა იესოსი აწ და მარადის უკუნითი უკუნისამდე...

ჩვენთან არს ღმერთი! ამინ“

ამაღელვებელი სიტყვები! კეთილშობილური მიზნები! და, რაღა თქმა უნდა, ქართველი ერი ღირსია ამისა.

მაგრამ რამდენად ძნელი იქნება „სარწმუნოებრივი და ეროვნული იდეალების აღორძინების“ გზა? როგორ დააღწევს თავს ახალი ხელისუფლება პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ზნეობრივ კრიზისს? რით მოკირწყლავს ახალი ტაძრის გზას?

როგორ შეკრავს ეროვნული თანხმობის ერთ მუშტად ოპოზიციური პარტიების აზრთა მრავალფეროვნებას?

კითხვები, კითხვები, კითხვები... ეს კითხვები დღეს აწუხებთ არა მარტო ამ რესპუბლიკის მოქალაქეებს, არამედ უშუალოდ მეზობლებსაც - სომხეთსა და აზერბაიჯანს, მთელი ჩვენი ქვეყნის ხალხებს.

ზვიად გამსახურდია სულ ცოტა ხნის წინათ ჩაუდგა სათავეში ქართულ პარლამენტს, მაგრამ ცენტრალური გამოცემიდან ჩემი კოლეგებისათვის უკვე კარგად არის ნაცნობი მისი ჯიუტი „არა“ ინტერვიუს მიცემაზე. ამჟამად ბატონმა ზვიადმა „ჰო“ ბრძანა და განმიმარტა, „ოგონიოკს“ უარს ვერ ვეტყვიო, ისევე, როგორც სომეხ ჟურნალისტს, თან თავაზიანად დასძინა: ჯერჯერობით არ მახსოვს, პრესაში ვინმეს ობიექტურად ჩამოეყალიბებინოს ჩემი პოლიტიკური შეხედულებანიო.

- ბატონო ზვიად, ქართული პარლამენტი დიდად მაკვირვებს თავისი შრომისუნარიანობით: სულ რამდენიმე დღეში დამტკიცდა უზენაესი საბჭოს მუდმივი კომისიებისა და მინისტრთა კაბინეტის შემადგენლობანი, დამატებითი ცვლილებანი შეიტანეს კონსტიტუციაში. არის ისეთი ცვლილებებიც სისხლის სამართლის კოდექსშიც, რომლებიც, კერძოდ, აუქმებს პასუხისმგებლობას საბჭოთა არმიის რიგებში სამსახურის თავიდან აცილებისათვის.

საქართველოს სახელწოდება შეეცვალა - საქართველოს რესპუბლიკა, აქვს ახალი გერბი, ახალი სახელმწიფო დროშა, ახალი ჰიმნი... წინანდელი ოფიციალური დღესასწაულების გაუქმებაც კი მოასწარით და სანაცვლოდ ტრადიციულ-ქრისტიანული დღეობები აღადგინეთ. ამასთანავე, თქვენ შეწყვიტეთ რესპუბლიკების სუვერენიტეტების პარადი - საქართველოს დღემდე არ გამოუცხადებია დამოუკიდებლობის დეკლარაცია. რატომ? იქნებ დოკუმენტი ჯერ მხოლოდ მზადდება, ან იქნებ სხვა მოსაზრებანი გაქვთ?

- რა თქმა უნდა, სხვა მოსაზრებანი გვაქვს. ჩვენ არ გვსურს დამოუკიდებლობის მარტოოდენ ფარატინა ქაღალდი, ჩვენ ფაქტობრივი დამოუკიდებლობა გვინდა. გარდა ამისა, თავს ვარიდებთ იურიდიულ ტავტოლოგიას, რადგან ჩვენი დამოუკიდებლობა მრავალი წლის წინათ - 1918 წლის 26 მაისს გამოცხადდა.

1921 წელს საქართველო ძალით გაასაბჭოეს, მაგრამ უსასტიკესი კომუნისტური დიქტატურის პირობებშიც კი მის მთავრობას ხელი არ მოუწერია კაპიტულაციაზე. რესპუბლიკა ფაქტობრივად ანექსირებული იყო, მაგრამ იურიდიულად დღემდე შეინარჩუნა თავისი დამოუკიდებლობა, რაც სუვერენული სახელმწიფოს კონსტიტუციური საფუძველია.

ჩვენმა პარლამენტმა მიიღო კანონი გარდამავალი პერიოდის შესახებ, რომლის დროსაც საქართველოში სათანადო რეფორმები განხორციელდა ფაქტობრივი სახელმწიფო სუვერენიტეტის გზაზე. ამ პერიოდში ვაპირებთ საძირკველი ჩავუყაროთ ეკონომიკურ დამოუკიდებლობას - ჩამოვაყალიბოთ ახალი პოლიტიკური სტრუქტურები, მივიღოთ უმნიშვნელოვანესი კანონები: დამოუკიდებელი საქართველოს მოქალაქეობის. მიწის, პრივატიზაციის კანონები. განზრახული გვაქვს სამართალდამცავი ორგანოების დეპარტიზაცია, ეროვნული არმიის, მილიციის შექმნა და ა.შ. სწორედ ასეთად მესახება საქართველოს ჭეშმარიტი დამოუკიდებლობის გზა.

- რამდენ ხანს გასტანს გარდამავალი პერიოდი?

- რაღა თქმა უნდა, გვინდა, რომ ყოველივე დასახული, რაც შეიძლება მალე მოხდეს, მაგრამ ბევრი რამ იქნება დამოკიდებული საგარეო ფაქტორებზე, ცენტრის პოლიტიკაზე, დასავლეთის ქვეყნების პოზიციაზე, საბჭოთა კავშირში სტაბილურობაზე. და, რაღა თქმა უნდა, თვით საქართველოში ვითარების სტაბილიზაციაზე. ახალი პარლამენტის ქმედითუნარიანობაზე... მაგრამ დაყოვნებას არ ვაპირებთ.

- შენარჩუნებული იქნება თუ არა გარდამავალ პერიოდში საბჭოთა კავშირის ძირითადი კანონის უზენაესობა?

- არა. ჩვენ ფაქტობრივად უკვე შევაჩერეთ საქართველოს ტერიტორიაზე საკავშირო კონსტიტუციის მოქმედება. გარდამავალ პერიოდში იგი მთლიანად შეიცვლება ეროვნული კონსტიტუციით, რომელშიც განისაზღვრება საქართველოში დამოუკიდებლი სახელმწიფოებრიობის სრული აღდგენის სამართლებრივი მექანიზმი.

- სადღეისოდ ყველაზე მეტად რა გაწუხებთ, როგორც საქართველოს პარლამენტის მეთაურს?

- ჩვენში მშვიდობიანი დემოკრატიული რევოლუცია მოხდა. ხელისუფლება უსისხლოდ შეიცვალა. ფაქტობრივად შეიცვალა წყობილება, შეიცვალნენ კადრები. მაგრამ მხოლოდ გარეშე თვალს ჰგონია, თითქოს ყველაფერი უზადოდ მიმდინარეობდეს. ვაი, რომ სრულიადაც არ არის ასე.

თავისას შვრება დესტრუქციული ძალების წინააღმდეგობა, რომელსაც მე პოლიტიკურ მაფიას ვუწოდებდი. კომპარტია ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია მაფიისა. ჩვენ მას არც კი ვთვლით პარტიად, არამედ ჩვენს მიწა-წყალზე უცხო სახელმწიფოს აგენტურად მიგვაჩნია. უბრალოდ, ჩვენს პარლამენტში არიან საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წარმომადგენლები, და იძულებული ვართ ამას შევურიგდეთ, რადგან სხვაგვარად შეუძლებელია - უნდა აღიკვეთოს ანტიდემოკრატიული გამოვლინებანი. დიახ, შემწყნარებელნი უნდა ვიყოთ, მაგრამ ამ პარტიის ცნობას არ ვაპირებთ, ჩვენი მიზანია მისი გაუქმება.

- მაგრამ დამეთანხმებით, რომ კომუნისტები, განსაკუთრებით სოფლად, ჯერ კიდევ დიდ როლს ასრულებენ?

- ესენი უკვე პოლიტიკური გვამები არიან. რესპუბლიკის რაიონები მხარს უჭერენ ახალ, დემოკრატიულ ხელისუფლებას, გვემორჩილებიან. დროთა განმავლობაში საბოლოოდ განვამტკიცებთ ეროვნული მოძრაობის გამარჯვებას მთელ საქართველოში. ამაში ხელს შეგვიწყობს მრავალპარტიულ საფუძველზე მოწყობილი მუნიციპალური არჩევნები და, ცხადია, გაბედული ბრძოლაც ანარქიასთან და დამნაშავეობასთან, რომელიც რესპუბლიკას მოედო. ლაგამაწყვეტილი დამნაშავეობა და უკანონობა ხელს აძლევთ ჩვენი ხელისუფლების მტერთ, ეს არის მათი კოზირი...

- ფრიად კატეგორიული პასუხია, ნება მიბოძეთ დავაზუსტო: კომპარტიისადმი თქვენი დამოკიდებულება თანაბრად ვრცელდება როგორც მის რიგით წევრებზე, ისე ხელმძღვანელებზე?

- არა, როგორ გითხრათ, რიგითი კომუნისტები - ესენი არიან მოტყუებული ადამიანები, რომელთა ნაწილი საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიაში გაჭირვებამ შეიყვანა, მე მხედველობაში მყავდნენ პარტიული ფუნქციონერები, რომლებიც დღემდე განაგრძობენ თავიანთ დანაშულებრივ საქმიანობას.

- ჰო, მაგრამ, საქართველოს კომპარტიის უკანასკნელმა ყრილობამ მიიღო რამდენიმე რადიკალური გადაწყვეტილება, რომელიც ახლობელი უნდა იყოს დემოკრატიული საზოგადოებისათვის?

- ვერ დაგეთანხმებით, რადგან საქმით სულ სხვანაირი ვითარებაა. ყრილობის გადაწყვეტილებაში მხოლოდ და მხოლოდ დეკლარაციებია, მე ვიტყოდი, ჭეშმარიტ ზრახვათა ნიღაბია. კომპარტიის პარტიული აპარატი ვერა და ვერ შელევია ძველი წყობის აღდგენის აზრს.

- ითანამშრომლებთ კომპარტიასთან?

- იცით, რა, თუ საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიას არ ვცნობთ, მაშასადამე, არც თანამშრომლობას ვაპირებთ.

- და მაინც, დემოკრატიული საზოგადოების აშენების საუკეთესო გზა ეროვნული თანხმობის გზაა.

- საფუძველი არა მაქვს სადავო გავხადო ეგ აზრი, მაგრამ საქართველოში ჯერ კიდევ შორს არის ეროვნული თანხმობა. მაგრამ არის კიდევ ე.წ. ეროვნული კონგრესი - კომუნისტური პარტიის შენიღბული ნაწილი, იგი პარლამენტგარეშე ოპოზიციის სახით გვევლინება. თანაც, ეროვნულ კონგრესს ბანდიტური უკანონო შეიარაღებული ფორმირებანი ჰყავს. ჰოდა, რა გამოდის, თუ კონგრესის იდეები ვერ იმარჯვებენ, რომლებიც პოპულარულნი არ არიან ხალხში, მაშინ ავტომატები უნდა აკაკანდნენ? ვერაფერს იტყვი, მაგარი საბუთია!

- უზენაესი საბჭოს შენობაში ავტომატებით შეიარაღებული ახალგაზრდები მხვდებოდნენ. ნუთუ ქართული პარლამენტის მეთაურს და უზენაეს საბჭოს ასეთი დაცვა სჭირდებათ?

- რა თქმა უნდა, საქართველოში დღეს უამრავი, პარლამენტისადმი მტრულად განწყობილი შეიარაღებული ჯგუფებია, ისინი ყოველგვარ პროვოკაციას იკადრებენ.

- მერედა რა კონტრღონისძიებას მიმართავთ?

- ჯერჯერობით ვთხოვთ ნებაყოფლობით ჩააბარონ უკანონო იარაღი, დაშალონ ყველა შეიარაღებული ჯგუფი და პატიოსან შრომას დაუბრუნდნენ. ამ ჯგუფებში ხომ უპირატესად სისხლის სამართლის დამნაშავენი და ისეთი ადამიანები არიან, რომლებიც მათს გავლენაში მოექცნენ. ეს კიდევ უფრო საშიშია. გესმით? სიტყვით დემოკრატიის, საქართველოს განახლების მხარეზე არიან, საქმით კი ძარცვა-გლეჯვას ეწევიან და მოსახლეობას აშინებენ. აი, ასეთ ბანდებს მფარველობს ეგრეთ წოდებული ეროვნული კონგრესი. ყოველივე ეს დიდ შფოთს იწვევს საქართველოში და აბრკოლებს ჩვენს პოლიტიკას. ხელს უშლის უზენაესი საბჭოს ახალი კანონპროექტების ხორცშესხმას. ხელს უშლის საქართველოში ვითარების სტაბილიზაციას და ეროვნული განთავისუფლების პროცესის განვითარებას.

 

საქართველოს, ალბათ, პირველი ადგილი უჭირავს საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და მოქმედი პარტიების რიცხვით - 120-ზე მეტი! გასაკვირი არ იქნება, გზა რომ დაგებნეს ნაირნაირი პოლიტიკური შეხედულებების, კონცეფციების ამ უღრან ტყეში, რომლებიც საქართველოს წარსულს, აწმყოსა და მომავალს ეხება, მაგრამ ამჯერად, ჩვენ ის პარტიები გვაინტერესებს, რომლებიც „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველოს“ ბლოკში შედიან. ეს ბლოკი და ეროვნული კონგრესი ერთმანეთს უპირისპირდებიან. სამწუხაროდ, პარტიული ბრძოლა ხშირად სცდება დაშვებულის ფარგლებს: პრესაში, საჯარო გამოსვლებში, გაისმის სრულიად არაპარლამენტური გამოთქმები, პოლიტიკური მოწინააღმდეგეები ერთმანეთს აბრალებენ ყველა ამქვეყნიურ ცოდვას. კონფრონტაცია ხშირად ძალზე მწვავდება...

გამართულმა არჩევნებმა ვითარება ვერ შეანელა, უფრო მეტიც, უზენაესი საბჭოს და კონგრესის ურთიერთობა იმდენად გამწვავდა, რომ ამ ბლოკების მომხრეთა შორის უშუალო შეტაკების საფრთხე შეიქმნა.

სრულიად საქართველოს კათალიკოსმა ილია მეორემ არჩევნების დღეს ბრძანა, რომ ამიერიდან ყოველ ძმათამკვლელს, მოკლულის დანაშაულის მიუხედავად, ეკლესია ქართველი ერის მტრად შერაცხავს.

მაინც, რაში ვერ შეთანხმდნენ პოლიტიკური ოპონენტები?

„მრგვალი მაგიდა“ თავის მოწინააღმდეგეებს ბრალად სდებს ეროვნული კონგრესის არჩევნების ფალსიფიკაციას, ამტკიცებს, რომ ამ არჩევნებში რესპუბლიკის მოსახლეობის 2 პროცენტსაც კი არ მიუღია მონაწილეობა და, მაშასადამე, აღნიშნავს გამსახურდია, „თვითმარქვია კონგრესი არავითარ პოლიტიკურ ძალას არ წარმოადგენს“.

„მრგვალი მაგიდა“ აერთიანებს 10-მდე პარტიას, მათ შორის წმინდა ილია მართლის საზოგადოებას - მასობრივ პოლიტიკურ ორგანიზაციას, რომელსაც მთელ საქართველოში ფართოდ განშტოებული სტრუქტურა აქვს და რომლის თავმჯდომარეა ზვიად გამსახურდია.

ეროვნულ კონგრესში ორმოცამდე პარტიაა. მისი ლიდერები ირაკლი წერეთელი და გიორგი ჭანტურია შესაბამისად წარმოადგენენ საქართველოს ეროვნული დამოუკიდებლობის პარტიას და ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიას.

აშკარაა, რომ რესპუბლიკის პოლიტიკური კლიმატი მრავალი თვალსაზრისით დამოკიდებული იქნება მმართველი პარტიისა და ეროვნული კონგრესის დაპირებაზე. გამსახურდიას და მისი ოპონენტების - ჭანტურიასა და წერეთლის სიბრძნეზე.

დემოკრატიულ გარდაქმნებს, რომელთა მოწმენიც ჩვენ ვართ, შეიძლება პოლიტიკური მოწინააღმდეგეების მწვავე კონფრონტაცია და, სამწუხაროდ, სისხლისღვრაც კი მოჰყვეს. მაგრამ, მართალი გითხრათ, დღეს ყურს ჭრის სიტყვები „ხალხის მტრები“, მის ნაცვლად გვინდა ვხედავდეთ შეხედულებათა დაახლოების და თანამშრომლობისაკენ გადადგმულ ნაბიჯებს. ამას იმიტომაც ვამბობთ, რომ თბილისში ყოფნის დროს შევიტყვე, უზენაესი საბჭოს და ეროვნული კონგრესის წარმომადგენლები პირველად, მართლია, ჯერჯერობით არაოფიციალურად, უკვე შეხვედრიან ერთმანეთს.

ოპტიმიზმს გვმატებს გამსახურდიას ამასწინანდელი განცხადებაც: „ჩვენ მზად ვართ ვითანამშრომლოთ ნებისმიერ ძალასთან, რომელიც რაღაც მცირეოდენ სიკეთეს მაინც გააკეთებს საქართველოსათვის და მივესალმებით ყოველგვარ ინიციატივას, რომელიც სასარგებლო იქნება საქართველოსათვის, მის ინტერესებს მოემსახურება, იმის მიუხედავად, თუ ვისი იქნება ეს ინიციატივა“.

იქნებ ყინული დაიძრა და შესაძლებელი გახდა თანხმობა?

 

- ბატონო ზვიად, საქართველოს დღევანდელ სიძნელეებზე რომ გეკითხებოდით, მართალი გითხრათ, მოველოდი, რომ უწინარესად ეროვნულ უმცირესობათა პრობლემებზე მეტყოდით რამეს.

- ჩემი აზრით, ის არც ისე არსებითია, რადგან მოგონილი პრობლემაა. მაგრამ ყველაზე მეტ აურზაურს ტეხს ცენტრი, რათა ჩვენში ეროვნებათშორისი კონფლიქტები გამოიწვიოს.

ამასთანავე, ამ საკითხის სიძნელეთა გამარტივებასაც არ ვაპირებ. საქართველო მრავალეროვანი სახელმწიფოა და აქ მიმდინარე დემოკრატიულ ცვლილებებს, ცხადია, ერთგვაროვნად არ აღიქვამენ.

მაგალითად, ახლა ყველანი ეგრეთ წოდებულ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში კონფლიქტზე ლაპარაკობენ. ეს უკანონო ტერიტორიული წარმონაქმნი ბოლშვიკებმა ოდინდელ ქართულ მიწა-წყალზე შექმნეს 1922 წელს. საბჭოთა ხელისუფლების წლების მანძილზე აქ არაქართველი მოსახლეობის ეთნოკრატია დამკვიდრდა. გამოვიდა, რომ ქართველები საკუთარ მიწა-წყალზე ეროვნულ უმცირესობად იქცნენ. მათი უფლებები ილახება, ისინი დისკრიმინაციას და შევიწროებას განიცდიან, რომელიც აპარტეიდსაც კი ჰგავს. თანაც, ეს ხდება არა სადღაც, არამედ თვით საქართველოში, გესმით?

ბოლოს უარესიც კი მოხდა. ოლქში არაკონსტიტუციური არჩევნები მოაწყვეს და სამხრეთ ოსეთის საბჭოთა რესპუბლიკა გამოაცხადეს. როგორი იქნება შემდგომი ნაბიჯი, საქართველოსაგან გამოყოფა?

ყოველივე ეს იმდენად ეწინააღმდეგება ჩვენი რესპუბლიკის კანონებს და საბჭოთა კავშირის კონსტიტუციასაც, რომ ამაზე სერიოზულად ლაპარაკიც კი არ შეიძლება. მაგრამ ამასთანავე თვალს ვერ დავხუჭავთ იმ საფრთხეზეც, რომელსაც შეიცავს სამხრეთ ოსეთის საზოგადოების „ადამონ ნიხასის“ ნაბიჯები. ისინი განზრახ თესავენ ერთაშორის შუღლს. წამქეზებლურ მოწოდებებს აქვეყნებენ და მკვიდრ ქართულ მოსახლეობასთან ოსთა უშუალო შეტაკებისაკენ მიჰყავთ საქმე.

შარშანდელი წლის მიწურულს სამხრეთ ოსეთში - ქალაქ ცხინვალსა და ჯავის რაიონში, საგანგებო წესები შემოიღეს, გაჩაღებულმა ეროვნებათშორისმა კონფლიქტმა ბარიკადების საპირისპირო მხარეებზე გაიყვანა ქართველები და ოსები. დღემდე გაისმის სროლა, იღვრება სისხლი, იღუპება ხალხი. უსუსურ პოლიტიკას, როგორც ყოველთვის, ამაოდ მკურნალობენ იარაღით, უნდობლობის, მტრობისა და სიძულვილის უფსკრული ყოველდღიურად ღრმავდება.

ღმერთო მაღალო! კიდევ რამდენი ტანჯვა-ვაება გაქვს ჩვენთვის შემონახული?! ნუთუ არ კმარა დედების ცრემლი? დაობლებული ბავშვები, ჩამქრალი კერები? ნუთუ იმდენად ჩავეფლეთ ამ წყეულ სისასტიკის ჭაობში, რომ საშველი აღარ არის?

არის! ეს გახლავთ კავკასიელ ხალხთა მრავალსაუკუნოვანი სიბრძნე, ეს გახლავთ მოხუცთა ჭაღარა და დედების თალხი თავშალი, ეს არის გონება ადამიანებისა, რომლებმაც ახალი სახლი უნდა ააგონ, მაგრამ ისე ააგონ, რომ შენი სახლის სახურავმა არ დააბნელოს მეზობლის სახლი.

საქართველოში დღეს თითქმის ხუთმილიონ-ნახევარი კაცი ცხოვრობს, აქედან 3,787 ათასი ქართველია, 487 ათასი - სომეხი, 341 ათასი - რუსი, 308 ათასი - აზერბაიჯანელი, 164 ათასი - ოსი, 86 ათასი - აფხაზი და კიდევ ასობით სხვა ერი და ეროვნება. საქართველო მათთვის მშობლიური სახლი გახდა, თავისი მზით გაათბო, თავისი წყაროთი დაარწყულა, თავისი პურით გამოზარდა. ნუთუ ეს მიწა-წყალი, რომელიც ყოველთა აქ მცხოვრებთა სამშობლო გახდა, განხეთქილების, რიტორიული დავისა და სამართლებრივი პაექრობის მიწა-წყლად იქცევა მხოლოდ იმიტომ, რომ ერთს არ მოსწონს მეორეს მიღებული კანონი, მეორენი კი მზად არიან მიიღონ პირველთა უფლებების შემლახველი კანონი?

დიახ, დღეს ქართველებსა და ოსებს წინააღმდეგობანი ჰყოფს, დიახ, ყოველი მხარე გამონახავს არგუმენტებს თავის სასარგებლოდ... მაგრამ ამ წინააღმდეგობათა დაძლევას ხომ იარაღის ძალა და სისხლი კი არა, ფხიზელი და კეთილი სული სჭირდება, მეზობლის დანგრეული სახლის ქვებით ნაგები სახლი მკვიდრი ვერ იქნება.

- პარლამენტის მეთაურად თქვენი არჩევის შემდეგ თუ შეხვედრიხართ ავტონომიური წარმონაქმნების ხელმძღვანელებს?

- მხოლოდ აჭარის ხელმძღვანელობას. დანარჩენი ორი ავტონომიის ხელმძღვანელი, შეიძლება ითქვას, გაურბის ამ შეხვედრას. თუმცა, აფხაზეთში მდგომარეობა შედარებით მოგვარდა. მხოლოდ სამხრეთ ოსეთშია შფოთი.

- საბჭოთა კავშირის უზენაეს საბჭოში ავტონომიური წარმონაქმნების უფლებებისა და უფლებამოსილების გაფართოების საჭიროებაზე გაუთავებელი დისკუსიის ფონზე მწვავე დისონანსად გაისმა თქვენი სიტყვები იმის თობაზე, რომ თუ ოსები და აფხაზები თავიანთ პრეტენზიებს არ მოიშლიან, შეიძლება დაკარგონ არსებული ავტონომიები, რას გულისხმობთ ამ სიტყვებში?

- ზუსტად ასეთ რამეს: თუ საქართველოში რომელიმე ავტონომიური წარმონაქმნი უეცრად თავს ავტონომიურ რესპუბლიკად გამოაცხადებს და საქართველოს შემადგენლობიდან გასვლას სცდის, ჩვენი პარლამენტი საერთოდ გააუქმებს ამ ავტონომიას. მაშ რა ვქნათ? ყოველი სახელმწიფო ასე მოიქცეოდა.

- თქვენ გიცნობენ, როგორც ადამიანის უფლებათა აქტიურ დამცველს, საქართველოს ჰელსინკის კავშირის თავმჯდომარეს. თქვენი ნათქვამი ხომ არ ეწინააღმდეგება ადამიანის ძირითად უფლებებს? უფლებებს, რომლებსაც თქვენ იცავდით, რომლებისთვისაც მთელი ამ წლების მანძილზე იბრძოდით?

- ნუ ეძებთ აქ წინააღმდეგობებს, რომლებიც არ არის და არც შეიძლება იყოს. იმაზე ლაპარაკი, თითქოს ირღვეოდეს, ან შესაძლოა მომავალში დაირღვეს საქართველოში ადამიანის უფლებები, ყოვლად უნიადაგოა.

ჩვენში საუკენეთა მანძილზე მშვიდობიანად თანაარსებობდნენ სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფები და თუ დღეს იძულებული ვართ ვილაპარაკოთ ერთაშორის კონფლიქტებზე, სხვადასხვა ხალხის ურთიერთობაში გაზრდილ ნერვიულობაზე, მაშინ აუცილებლად უნდა დავსძინოთ, რესპუბლიკაში დემოკრატიული გარდაქმნები, სახელმწიფო დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლა აქ არაფერ შუაშია.

ეთნოკრიზისი, რომელიც მთელ საბჭოთა კავშირს მოედო, უშუალო შედეგია ტოტალიტარული რეჟიმისა, მახინჯი ეროვნული პოლიტიკისა, რომელსაც ათწლეულობის მანძილზე ნერგავდნენ კომუნისტური იდეოლოგიის მოძღვარნი.

და როცა მტკიცედ გადავწყვიტეთ ქართული მოსახლეობის ინტერესები, განსაკუთრებით ეგრეთ წოდებულ სამხრეთ ოსეთში, სადაც ქართველნი უმცირესობას შეადგენენ და, უკვე მოგახსენეთ, სადაც მათ ჩაგრავენ ოსი ნაციონალისტები, როდესაც გადავწყვიტეთ არავის დავანაწევრებინოთ ჩვენი რესპუბლიკა, ნუ დავარქმევთ ამას ადამიანის უფლებათა შელახვას. ჩვენი პოლიტიკა ამ საკითხში შეესაბამება ყველა საერთაშორისო სამართლებრივ ნორმას.

მასობრივი ინფორმაციის გარკვეული საშუალებანი ფრიად თვითნებურად განმარტავენ საქართველოში მიმდინარე პროცესებს. ამიტომ ერთხელ კიდევ მინდა აღვნიშნო: ჩვენი დამოკიდებულება არაქართველი მოსახლეობისადმი ყოველთვის მეგობრული იყო. ამ პრინციპიდან გადახვევას არ ვაპირებთ. მომავალი კანონი ეროვნულ უმცირესობათა უფლებების დაცვის შესახებ, რომელსაც ჩვენი პარლამენტი მიიღებს, ამის საუკეთესო დასტური იქნება. ხოლო ჭორები, რომლებსაც ჩვენი მოშურნენი ავრცელებენ საქართველოში ეროვნულ უმცირესობათა შევიწროების შესახებ, ეს იმის უხეში ცდაა, რომ ნეგატიური საზოგადოებრივი აზრი შექმნან რესპუბლიკაში მიმდინარე პოლიტიკურ პროცესებზე, მის უზენაეს საბჭოზე, დააბრკოლონ ჩვენი დამოუკიდებლობის განვითარება.

- რამდენიმე წელია ამიერკავკასია ჩვენი ქვეყნის ცხელ წერტილად ითვლება. სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტმა უკვე ბევრი შეიწირა, მაგრამ ყარაბაღის პრობლემა დღემდე გადაუჭრელია. ახლა კი, აი, სროლა ისმის საქართველოში. აქ ეროვნებათშორისი ურთიერთობის ბარომეტრი ქარიშხალს უჩვენებს. რა იქნება შემდგომში? კონფრონტაცია თუ თანამშრომლობა?

- აუცილებლად თანამშრომლობა! საჭიროა კონფრონტაციის კერების ნეიტრალიზაცია. სამწუხაროდ, ამის გაკეთება იოლი არ არის, მაგრამ მისწრაფება კი საჭიროა. ამიერკავკასიის ხალხებმა მშვიდობიანად უნდა იცხოვრონ.

- საქართველოს მწვანეთა პარტია საერთო-კავკასიური სახლის შექმნის მომხრეა. ამ იდეას მხარს უჭერენ რეგიონში მოსახლე სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფები. თქვენ რას იტყოდით ამ იდეაზე?

- იცით რა, ეს წმინდა წყლის დემაგოგიაა. ჯერ საკუთარი სახლი უნდა იქონიოთ, საერთო სახლზე მერე იფიქრო. როცა რეგიონების ხალხები ნამდვილად თავისუფალნი გახდებიან, როცა რესპუბლიკები ჭეშმარიტ სუვერენიტეტს შეიძენენ, აი, მაშინ შეიძლება სერიოზული ფიქრი კავკასიის სახლზე. მაგალითად, ევროპას შეუძლია ამგვარი ლაპარაკი, რადგან იგი დამოუკიდებელ სახელმწიფოებს აერთიანებს, ჩვენ კი ჯერ კიდევ შორს ვართ ამისგან. მე მგონია, ამგვარი ლაპარაკი ლაყბობაა.

- არჩევნებისწინა ბრძოლის დროს ცალკეული პარტიები ამბობდნენ, ახალმა პარლამენტმა საქართველოს უნდა დაუბრუნოსო ზოგიერთი ტერიტორია, რომელიც მან 1921 წელს დაკარგა ანექსიის შედეგად. როგორც ისინი ამბობენ, ეს ტერიტორიები ამჟამად ამიერკავკასიის რესპუბლიკებისა და რუსეთის შემადგენლობაშია. რა აზრისაა საქართველოს ახალი ხელმძღვანელობა ამ მოთხოვნაზე?

- ასეთი საკითხი მხოლოდ დამოუკიდებელი საქართველოს პარლამენტმა შეიძლება აღძრას, მაგრამ რამდენადაც ჩვენი უზენაესი საბჭო გარდამავალი პერიოდის ხელისუფლების უზენაესი ორგანოა და საერთაშორისო სამართლის სუბიექტი ვერ იქნება, ამ საკითხს უახლოეს ხანს პარლამენტი არ განიხილავს.

- ყოველგვარი საფუძველი გვაქვს ვთქვათ, რომ თავისი პირველი ნაბიჯებიდანვე საქართველოს პარლამენტს კონფლიქტი მოუვიდა ცენტრთან. მხედველობაში მაქვს უზენაესი საბჭოს დამოკიდებულება ახალი სამოკავშირეო ხელშეკრულებისადმი. საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ახალი ხელმძღვანელობის დანიშვნა და მოსკოვის შესაბამისი რეაქცია, თუ შეიძლება, განგვიმარტეთ ამ საკითხში უზენაესი საბჭოს პოზიცია?

- დიახ, ჩვენმა პარლამენტმა თავის პირველ სესიაზე მართლაც უყოყმანოდ გამოთქვა თავისი აზრი სამოკავშირეო ხელშეკრულებაზე, საქართველო მას ხელს არ მოაწერს არავითარი პირობით.

საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტისადმი ჩემს განცხადებაში აღვნიშნე, რომ ამჟამად საქართველოს უზენაესი საბჭო უარს ამბობს განიხილოს და ხელი მოაწეროს სამოკავშირეო ხელშეკრულებას, ვინაიდან ახალ ეტაპზე რესპუბლიკა სრული სახელმწიფო დამოუკიდებლობის გზაზე გარდამავალი პერიოდის მხოლოდ დასაწყისშია. ეს კი ახლანდელ უზენაეს საბჭოს უფლებას არ აძლევს რაიმე პოლიტიკურ-სამართლებრივი ვალდებულებანი იკისროს.

მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სრულ დამოუკიდებლობას მოიპოვებს, როცა თავისი ბედ-იღბლის ნამდვილი პატრონი გახდება სახელმწიფო ცხოვრების პოლიტიკურ და სხვა სფეროებში და საერთაშორისო სამართლის სრულუფლებიანი სუბიექტი იქნება, მხოლოდ მაშინ მიანიჭებს ქართველი ხალხი რესპუბლიკის უზენაეს საბჭოს იმის უფლებას, რომ სხვა ქვეყნებთან რაიმე ხელშკრულებას მოაწეროს ხელი. ხელშეკრულებას, რომელიც სახელმწიფოთა კავშირის ამა თუ იმ ფორმას დაადგენს.

რაც შეეხება საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტის რეაქციას საქართველოს პარლამენტისაგან რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს და სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის პირველი ორი ხელმძღვანელის დანიშვნაზე, რეაქცია კი ნეგატიური გახლდათ, აქაც ყველაფერი ნათელია. ორივე ეს უწყება ყოველთვის იმპერიის მთავარი ბერკეტი იყო. ახლა კი ორივე ნამდვილად ეროვნული გახდა და ცენტრს აღარ ექვემდებარება. ჩვენ გორბაჩოვს ვუპასუხეთ, რომ ის, რასაც ჩვენ ვაკეთებთ, არ ეწინააღმდეგება არც ჩვენს და არც საკავშირო კონსტიტუციას, ამიტომ არ ვიზიარებთ მის თვალსაზრისს და ბრძოლას განვაგრძობთ.

შეგიძლიათ, თუ თქვენ გსურთ, ამას კონფლიქტი უწოდოთ, მაგრამ ჩემთვის ნათელია ერთი რამ: ცენტრი ვერ ურიგდება ჩვენს დამოუკიდებელ ეროვნულ პოლიტიკას და სისტემატიურად შეგვახსენებს თავის დიქტატს ხან ბრძანებებით, ხან განკარგულებებით, რომლებსაც ჩვენ არ ვასრულებთ.

ჩვენ მზად უნდა ვიყოთ იმისათვის, რომ ცენტრისადმი ურჩობის ნიშნად ნებისმიერ ჟამს განვახორციელოთ მთელ საქართველოში ეროვნული ურჩობა. ჩვენი ხელისუფლება შეურიგებელი ოპოზიციაა ცენტრის მიმართ. ეს არის ჩვენი გზა და მას არ გადავუხვევთ.

- მაშასადამე, ახლა საქართველოს სუკი აღარ ექვემდებარება საბჭოთა კავშირის სუკს?

- დიახ, მათი კავშირი დაირღვა. შეიძლება ითქვას გავიყარენით.

- მინდა კვლავ დავუბრუნდეთ სამოკავშირეო ხელშეკრულებას, საბჭოთა კავშირთან წყვეტს ყოველგვარ კავშირს, როგორც პოლიტიკურს, ისე ეკონომიკურს?

- ეკონომიკურს - არა იმიტომ, რომ ეკონომიკური ურთიერთობა შესაძლებელია ყველა სახელმწიფოსთან. ჩვენ თანასწორუფლებიანი პარტნიორული ურთიერთობა გვექნება რუსეთთან, უზბეკეთთანაც, სომხეთთან, აზერბაიჯანთანაც - ყველასთან.

საქართველოს მდიდარი ბუნებრივი რესურსები აქვს, ჩვენ შეგვიძლია სარფიანად ვივაჭროთ დაინტერესებულ მხარეებთან. საქართველოს ცუდი ეკონომიკური მდგომარეობა დანარჩენი სამყაროსაგან რესპუბლიკის ხელოვნური იზოლაციის უშუალო შედეგია, იზოლაციისა, რომელშიც თავისი ნებით არ აღმოჩენილა. მაგრამ მწამს, რომ ახლა ვითარება შეიცვლება. ჩვენ მოვიპოვეთ ის თავისუფლება, რომელიც საქართველოს საშუალებას მისცემს, დამოუკიდებელი ეკონომიკა იქონიოს.

- დიახ, ეკონომიკური კრიზისი, რომელმაც მთელი ჩვენი ქვეყანა მოიცვა, საქართველოშიც აშკარაა. მე ვნახე გრძელი რიგები რძის პროდუქტებზე. თბილისის მაღაზიების ცარიელი დახლები, ბაზრის სიძვირე... მართალი გითხრათ, როგორ არ უხდება ყოველივე ეს ყოველთვის ხელგაშლილ, ბარაქიან, პურმარილიან თბილისს. შემთხვევით არ ვამბობ ამას. ხომ არ შიშობთ, რომ თუ ხელს არ მოაწერთ სამოკავშირეო ხელშეკრულებას, რესპუბლიკის ეკონომიკური მდგომარეობა კიდევ უფრო გართულდება?..

- გაუარესება, რა თქმა უნდა, იგრძნობა. ბლოკადის ნიშნებიც კი არის მოსკოვის მხრიდან. ჩვენ ვცდილობთ კონტრღონისძიებებს მივმართოთ. ცოტ-ცოტა რაღაცას ვახერხებთ...

დღეს საქართველო მტკიცე უარს ამბობს სამოკავშირეო ხელშეკრულებაზე. რესპუბლიკის მთავრობა საგანგებო ღონისძიებებს ამუშავებს სურსათ-სანოვაგით, სათბობით, პირველი საჭიროების საქონლით მოსახლეობის უზრუნველსაყოფად. არაფერი არ უთხრის ძირს ახალი ხელისუფლებისადმი ხალხის რწმენას ისე, როგორც მერყევი ეკონომიკური მდგომარეობა, მომარაგების შეფერხება, რძის, ხორცისა და სხვა გასტრონომიული კრიზისები. აქ არ ესმით და გულმოდგინედ მუშაობენ. ჯერჯერობით კი, როგორც იძულებითი ღონისძიება, საქართველოში თითქმის ორჯერ გაძვირდა თამბაქო, ჩაი, სამარკო კონიაკები... როგორც ჩანს, ეს ნუსხა საბოლოო არ უნდა იყოს.

- როგორი დამოკიდებულება აქვს საქართველოს ახალ ხელმძღვნელობას საბჭოთა არმიასთან?

როგორც ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლის, გენერალ-პოლკოვნიკ პატრიკეევის ქართული ტელევიზიით გამოსვლიდან ჩანს, თქვენს რესპუბლიკაში არმია და ხალხი დაპირისპირებულნი არიან.

- ჩვენ ვცდილობთ, არ გავამწვავოთ არმიასთან ურთიერთობა. ვცდილობთ, საგანგებო წესების შემოღების საბაბი არ მივცეთ.

- და განა ეს შესაძლებელია რესპუბლიკის პარლამენტის წინასწარი თანხმობის გარეშე?

- საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტს შეუძლია რესპუბლიკებში საგანგებო წესები ისე შემოიღოს, რომ ადგილობრივ ხელმძღვანელობას არ შეუთანხმოს, მაგრამ რატომღაც მგონია, რომ ჩვენში აქამდე არ მივა საქმე.

- თქვენ გინდათ თქვენი ეროვნული არმია იყოლიოთ. თანაც იგი საქართველოს ბიუჯეტიდან დაფინანსდება, კადრებს კი ადგილობრივი და უცხოელი სპეციალისტები მოამზადებენ. ასე ბრძანეთ თქვენ ინტერვიუში ერთ ამერიკელ ჟურნალისტთან, მაგრამ თუ საქართველო საბჭოთა კავშირის შემადგენლობიდან გამოდის, მაშინ საბჭოთა სამხედრო სპეციალისტები ადრე თუ გვიან თქვენთვის უცხოელები გახდებიან.

- ისინი ახლაც უცხოელები არიან.

- და მაინც, მოიწვევთ თუ არა მათ საკუთარი სამხედრო კადრების მოსამზადებლად?

- რატომაც არა? შევთავაზეთ კიდეც, და ისინიც ამაყობენ ამით. მაგრამ ვნახოთ, პრაქტიკულად როგორ მოხერხდება.

- შეიძლება საქართველოში სამოქალაქო ომი მოხდეს?

- ჯერჯერობით ამის ნიშნები არ არის. შემდგომში არ ვიცი, ვნახოთ, რას იზამს ცენტრი, მაგრამ მაინცდამაინც არა მგონია...

- ბატონო ზვიად, შესაძლებელია თუ არა საქართველოში მონარქიზმის აღორძინება?

- შესაძლებელია კონსტიტუციური მონარქიზმი და არა აბსოლუტური მონარქია. კონსტიტუციური მონარქიის დროს მოქმედებს პარლამენტი, მინისტრთა კაბინეტი და ასე შემდეგ.

- მერედა, სტალინიზმი?

- არა.

- მაგრამ ხომ არის რესპუბლიკაში საზოგადოება „სტალინი“?

- მერე რა? საქართველომ ბოლომდე იგემა სტალინური რეჟიმის „მშვენიერებანი“ და ტოტალიტარიზმი ვეღარ დაბრუნდება. სტალინს რესპუბლიკაში არც ისე ბევრი თაყვანისმცემელი ჰყავს, როგორც ზოგჯერ ამას პრესა ამტკიცებს. საზოგადოება „სტალინს“ რომელიც თქვენ მოიხსენიეთ, მონაწილეობაც კი არ მიუღია საქართველოს უზენაესი საბჭოს არჩევნებში - იგი გამორიცხეს იმ პარტიათა სიიდან, რომლებიც დაშვებულნი იყვნენ პარლამენტის მანდატებისათვის ბრძოლაში.

- როგორ გგონიათ, რატომ არის, რომ სუვერენიტეტგამოცხადებული რესპუბლიკების ბევრი დემოკრატიული ლიდერი, ახალ ორიენტაციაზე დამდგარი აღმოსავლეთ ევროპის ლიდერები ჰუმანიტარული მეცნიერების წარმომადგენლები არიან?

- მოულოდნელი კითხვაა! თუმცა მე ამას ასე ავხსნიდი: საბჭოთა ბლოკის ქვეყნებში მორალური მთლიანობა, ზოგადსაკაცობრიო ღირებულებათა ერთგულება ჰუმანიტარებმა შეინარჩუნეს. ხალხი მათ მეტად ენდობა, ავტორიტეტად მიაჩნია. ხალხს მოსწყინდა გამყიდველი სახელმწიფო კაცები, რომლებიც მოკლებულნი იყვნენ ინდივიდუალობასაც და ზნეობრივ ძალასაც. მას მოსწყურდა თავისი ინტერესების რეალური დამცველნი და მათ ჰუმანიტართა წრეში პოულობს. შეიძლება ეს საწყენი იყოს ტექნოკრატებისათვის, მაგრამ ასეა.

- მოდით, ცოტა თქვენზეც ვილაპარაკოთ, ბევრი დეპეშა მიიღეთ საქართველოს უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ არჩევის შემდეგ?

- ბევრი.

- შევარდნაძემ თუ მოგილოცათ?

დიახ, მომილოცა, მაგრამ არ ვიცი, რამდენად გულწრფელი იყო მისი მოლოცვა.

- ამ ბოლო წლების გამოცდილება გვიჩვენებს, რომ ოპოზიციის ლიდერები, ხელისუფლების სათავეში რომ მოექცევიან, რამდენადმე ანელებენ თავიანთ მიტინგურ რადიკალიზმს. თქვენ როგორ მოიქცევით?

- მე მგონია, რომ ჩემი პოლიტიკის შეცვლა არაფრად არ მჭირდება. იგი ძველებური სულისკვეთებით გაგრძელდება. ზოგიერთ შემთხვევაში კი გამკაცრდება კიდეც.

- რაო, სრულიად არ გაწუხებთ თქვენი პოლიტიკური იმიჯი? გულახდილად გეტყვით, ისეთი შთაბეჭდილება მექმნება, რომ ამა თუ იმ ინტერვიუში თქვენ თითქოს განზრახ იხვეჭთ მკაცრი, შეურიგებელი პოლიტიკოსის სახელს?

- მე, უბრალოდ, ჩემი ხალხის ინტერესების ერთგული ვრჩები. მომიტევეთ ეს მაღალფარდოვანი სტილი... სიმკაცრე და სხვა ამგვარი დახასიათებანი კი, ზოგჯერ არცთუ საამო, რომლებსაც მე მომაწერენ, ჩემთვის სრულიად არაფერს არ ნიშნავს.

- თქვენ იმასაც გსაყვედურობენ, მეტისმეტი მკაცრიაო ჟურნალისტებთან?

- არა ყველასთან... პოლიტიკოსის ნათქვამის მცდარ განმარტებას, განსაკუთრებით ჩვენს დღეებში, შეიძლება მოულოდნელი, თვით კატასტროფული შედეგებიც კი მოჰყვეს. მდარე და უსინდისო ჟურნალისტიკას მეც გადავჩეხებივარ. რისკს აღარ ვაპირებ.

- თქვენ ქართულად გითარგმნიათ შექსპირი და დ.ს. ელიოტი. ალბათ, ახლა თქვენი საქმიანობის ეს მხარე დიდი ხნით შეწყდება?

- ძნელი სათქმელია. დუხჭირი დრო დაგვიდგა. გარიჟრაჟიდან ღამის პირველ საათამდე ვმუშაობთ. ამას წინათ ვფიქრობდი, რომ დამოუკიდებლობისა და ნამდვილი სუვერენიტეტის გზაზე ყველაზე ძნელი, ალბათ, ახალი კანონების შემუშავება და თვით საკუთარი არმიის შექმნაც კი არ არის... ნამდვილი დამოუკიდებლობის გზა, ჩემი აზრით, ეროვნული სულის, ეროვნული ხასიათის რესტავრაციით, მრავალი თვალსაზრისით უკვე დაკარგული ეროვნული სიამაყის, ეროვნული ღირსების აღორძინებით უნდა დაიწყოს, ეს, ალბათ, უფრო ძნელია, ვიდრე მრავალი პოლიტიკური და ეკონომიკური საკითხის გადაწყვეტა, ასე შეგვიძლია ვთქვათ, უამისოდ საერთოდ ვერ გადავწყვეტთ ვერც ერთ დიდ პოლიტიკურ თუ ეკონომიკურ ამოცანას.

- ბატონო ზვიად, კრიტიკოსები, ღვთის მადლით, გყოფნით. მაგრამ ვიცი, რომ თქვენთვის ყველაზე დიდი ავტორიტეტი იყო და არის მამათქვენი - კონსტანტინე გამსახურდია, დიდი მოაზროვნე და დიდი მწერალი. გულახდილად მიბრძანეთ, მოიწონებდა თქვენს შეხედულებებს და თქვენს ბრძოლას?

- დიახ. იგი ჩემი სულიერი მამაც იყო. მე მგონია ოდნავადაც არ დამირღვევია მამაჩემის მცნებანი. არაფრით არ შემილახავს მისი ხსოვნა. იგი მოიწონებდა ჩემს მოქმედებას.

თბილისი. „ოგონიოკი“. №9. 1991 წ. თებერვალი“.

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№39 (59), გვ. 1-2; 27 თებერვალი,1991 წ.].

 

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს

მიმართვა

გაეროს, მსოფლიოს ქვეყნების ხალხებსა და მთავრობებს

უკვე რამდენიმე თვეა, რაც შიდა ქართლის ყოფილი ეგრეთ წოდებული „სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის“ ტერიტორიაზე, ანუ ტერიტორიაზე, რომელიც საქართველოს გეოგრაფიულ ცენტრს, ქართველი ხალხის ისტორიულ სამშობლოს, სულიერი და მატერიალური კულტურის აკვანს წარმოადგენს, - მიმდინრე პროცესებს სსრკ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები და საზღვარგარეთის მთელი რიგი სააგენტოები აშუქებენ, როგორც ეთნოკონფლიქტს, რომელშიც საქართველოს რესპუბლიკის ახალი მთავრობა ცდილობს ოს ხალხს ეროვნული ავტონომია წაართვას. სიცრუე და მონაგონი, რომელსაც თან ახლავს ცენტრალური ტელევიზიის მიერ ფალსიფიცირებული ვიდეოინფორმაცია, მიახლოებითაც კი ვერ ასახავს რეალობას.

სინამდვილეში შიდა ქართლში მიმდინარეობს ცენტრის - საკავშირო მთავრობის გამოცხადებული ომი რესპუბლიკასთან, რომელმაც უარი თქვა მონაწილეობა მიიღოს „განახლებული ფედერაციის“ შექმნაში და ხელი მოაწეროს სამოკავშირეო ხელშეკრულებას.

სწორედ ოს ბიუროკრატიაზე დაყრდნობით, რომელმაც მოახდინა ხელისუფლების უზურპაცია 1922 წელს უკანონოდ შექმნილ ავტონომიურ ოლქში, ე.წ. „სამხრეთ ოსეთში“, ცდილობს დღეს ცენტრი ხელ-ფეხი შეუბორკოს 1921 წელს ძალით წართმეული სრული სახელმწიფო დამოუკიდებლობის აღდგენისაკენ მიმავალ ქართველ ხალხს.

ოსი მოიერიშეების მოქმედებაში ცენტრის აქტიური მონაწილეობა აშკარაა თუნდაც მხოლოდ იმიტომ, რომ რეგიონში განლაგებული სსრკ შინაგანი სამინისტროს ჯარები ხელს უწყობენ მათ თავდასხმებს ქართულ მილიციასა და მშვიდობიან მოსახლეობაზე, ხოლო უახლესი ტიპის იარაღით, რაკეტებითაც კი, მოიერიშეები რეგიონში განლაგებული სამხედრო ნაწილიდან მარაგდებიან.

ოსი ექსტრემისტების, საჯარისო დანაყოფებისა და მასობრივი საინფორმაციო საშუალებების, განსაკუთრებით კი სსრკ ცენტრალური ტელევიზიის კოორდინირებული მოქმედება იმას მოწმობს, რომ საქართველოს რესპუბლიკას დილემის წინაშე აყენებენ - ან ხელი მოაწეროს სამოკავშირეო ხელშეკრულებას, ანდა დაკარგოს შიდა ქართლისა და აფხაზეთის ოდითგან თავისი ტერიტორიები.

როგორც მდგომარეობა გვიჩვენებს, აფხაზეთში კვლავ იკვეთება ახალი კონფლიქტი, რამდენადაც ამ რეგიონში საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის შეუტყობინებლად რამდენიმე ასეული მედესანტე გამოჩნდა. საქართველოს კრემლის მხრიდან ემუქრება მასობრივი სისხლიანი რეპრესიები, რომელთა პროპაგანდისტულ მომზადებას ემსახურება მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა მიერ გაჩაღებული ზემოაღნიშნული ანტიქართული კამპანია.

ყველანაირად იჩქმალება ის ფაქტი, რომ საქართველოს ოკუპაციისა და ფაქტობრივი ანექსიის შემდეგ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის შექმნას და, ამრიგად, საქართველოს ნაწილის „ოსეთად“ მონათვლას (მაშინ, როდესაც ნამდვილი ოსეთი საქართველოს გარეთ, ჩრდილოეთ კავკასიაში მდებარეობს) არც ისტორიული, არც სამართლებრივი, არც მორალური საფუძვლები არ გააჩნდა და მხოლოდ ერთი მიზანი ჰქონდა - შეექმნა საქართველოს ტერიტორიაზე პოლიტიკური პლაცდარმი რუსეთის კომპარტიისათვის, რომელიც მანამდე ოსებს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ საბრძოლველად იყენებდა შიდა ქართლში.

გასაკვირი არ არის, რომ დღესაც ოსი კომუნისტი ტერორისტების ანტიქართული პუტჩი შიდა ქართლში მიმდინარეობს სკკპ იდეალებისადმი ერთგულებისა და საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში დარჩენის პოლიტიკური ლოზუნგით.

ქართველი ხალხი მზად არის დაიცვას როგორც თავისი სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა, ასევე ტერიტორიული მთლიანობა.

ცნობს რა შიდა ქართლის ოსი მოსახლეობის - ეროვნული უმცირესობის უფლებას სრულ ეროვნულ-კულტურულ ავტონომიაზე, თანამედროვე საერთაშორისო სამართლის დაწესებული ნორმების ერთგული საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობა არ დაუშვებს, რომ საქართველოს ტერიტორიის ფარგლებში მათ ჰქონდეთ ავტონომია ან სახელმწიფოებრიობის პრეტენზიის მქონე სხვა წარმონაქმნი.

საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობამ უკვე წამოაყენა შიდა ქართლში კონფლიქტის მოსგვარებლად მთელი რიგი წინადადებანი. მათგან მთავარია სისხლისღვრის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა და ყველა შეიარაღებული ფორმირებების განიარაღება. ამან უნდა უზრუნველყოს მოლაპარაკების დაწყება შიდა ქართლში მცხოვრები ყველა პირის და, უწინარეს ყოვლისა, ოსი მოსახლეობის წარმომადგენელთა სრული უსაფრთხოების პირობებში, რომლებთანაც გაიმართება მოლაპარაკება შიდა ქართლის ოსი მოსახლეობის სტატუსის საბოლოო მოწესრიგებისათვის.

მიუხედავად ამისა, საბჭოთა არმიის მხარდაჭერით მოიერიშეების მოქმედება კვლავ გრძელდება და თან სულ უფრო ინტენსიური ხდება. ასეთ პირობებში კრემლის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე დესტაბილიზაციის ახალი კერების შესაქმნელად მიღებული ზომები შეიძლება განხილულ იქნეს მხოლოდ და მხოლოდ როგორც საქართველოს წინააღმდეგ მიმართული აგრესია.

შექმნილ ვითარებაში საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო მსოფლიოს ქვეყნების ხალხებსა და მთავრობებს მიმართავს შემდეგი მოწოდებით:

1. დაუყოვნებლივ შეიქმნას კომპეტენტური საერთაშორისო კომისია გაეროსა და ევროპარლამენტის ექსპერტების მონაწილეობით ადგილზე სინამდვილის შესასწავლად, რათა ფართო საზოგადოებრიობამ უტყუარი ინფორმაცია მიიღოს საქართველოში მიმდინარე მოვლენებზე.

2. დახმარება გაუწიოს სქართველოს რესპუბლიკას ყველა იმ საშუალებით, რაც კი საერთაშორისო სამართლით არის გათვალისწინებული სუვერენული სახელმწიფოს ნებისმიერი ფორმის აგრესიისაგან დასაცავად.

საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე

ზ. გამსახურდია

თბილისი 1991 წლის 28 თებერვალი“.

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№42 (62), გვ. 1; 2 მარტი, 1991 წ.].

 

ზემოთაღნიშნულის გარდა, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს მიერ 1991 წლის თებერვლის თვეში მიღებულ იქნა შემდეგი სამართლებრივი აქტები:

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება „საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ჯილდოების შესახებ“;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება გარდამავალ პერიოდში ადგილობრივ მმართველობაზე გადასვლის პირველი ეტაპის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება საქართველოს სსრ სტატისტიკის სახელმწიფო კომიტეტის გაუქმებისა და საქართველოს რესპუბლიკის უზენაეს საბჭოსთან სოციალ-ეკონომიკური ინფორმაციის ანალიზისა და პროგნოზირების კომიტეტის შექმნის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმისა და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს დადგენილება საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოსა და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსთან მუდმივი გაერთიანებული სამხედრო საბჭოს შექმნის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის კანონი  საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრის გაწვევის წესის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დადგენილება აფხაზეთის ასსრ უზენაესი საბჭოს არჩევის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება საქართველოს რესპუბლიკაში მიწის ნაკვეთების გაცემის საფუძვლიანობის საკითხების შემსწავლელი საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დროებითი კომისიის შექმნის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება სსრ კავშირის შენარჩუნების საკითხზე, სსრკ რეფერენდუმის ჩატარების ორგანიზაციისა და მისი უზრუნველყოფის ღონისძიებათა შესახებ სსრკ უმაღლესი საბჭოს დადგენილების თაობაზე;

- საქართველოს რესპუბლიკის კანონი საქართველოს რესპუბლიკის მთელი რიგი მართველობის ორგანოების შექმნისა და გარდაქმნის შესახებ;

- საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს მიმართვა გაეროს მსოფლიო ქვეყნების ხალხებსა და მთავრობებს.

[იხ. „საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს უწყებები“,  №2 [607], თბ. თებერვალი, 1991 წ.].